ARBA’UNA HADITH — HADISI NA 9 ABIN DA AKA HANA, A NISANTA; ABIN DA AKA UMARTA, A AIKATA GWARGWADON IKO

IMG 090428 051126 1793865879543

GABATARWA

Addinin Musulunci ya gina rayuwar Musulmi a kan biyayya ga Allah da Manzonsa ﷺ. Ya umurce mu da nisantar abubuwan da aka hana, sannan ya umurce mu da aikata abubuwan da aka umarta gwargwadon ikonmu.

A cikin wannan hadisi, Manzon Allah ﷺ ya koyar da mu mu guji tsanantawa a addini, tambayoyin da ba su da amfani, da kuma saɓawa koyarwar Annabawa.

MATAN HADISI

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ يَقُولُ:

«مَا نَهَيْتُكُمْ عَنْهُ فَاجْتَنِبُوهُ، وَمَا أَمَرْتُكُمْ بِهِ فَافْعَلُوا مِنْهُ مَا اسْتَطَعْتُمْ، فَإِنَّمَا أَهْلَكَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ كَثْرَةُ مَسَائِلِهِمْ وَاخْتِلَافُهُمْ عَلَى أَنْبِيَائِهِمْ».

رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ وَمُسْلِمٌ

MA’ANAR HADISI A HAUSA

Daga Abu Huraira (RA), ya ce: Na ji Manzon Allah ﷺ yana cewa:

“Abin da na hana ku, ku nisance shi. Abin da na umurce ku da shi kuma, ku aikata gwargwadon ikonku. Domin abin da ya halakar da waɗanda suka gabace ku shi ne yawan tambayoyinsu da saɓawarsu ga Annabawansu.”

BAYANI DA FAHIMTAR HADISI

1. Nisantar abubuwan da aka hana

Manzon Allah ﷺ ya umurce mu da nisantar abubuwan da Shari’a ta hana. Wannan yana nufin Musulmi ya yi ƙoƙarin kauce wa haram, kada ya nemi hanyoyin da zai bi domin kauce wa umarnin Allah.

Misalai sun haɗa da zina, sata, cin hanci, zalunci, riba da cin dukiyar mutane ba bisa haƙƙi ba.

2. Aikata umarni gwargwadon iko

Hadisin ya nuna cewa wajibi ne mu yi ƙoƙarin aikata umarnin Allah da Manzonsa ﷺ gwargwadon ƙarfinmu.

Idan mutum ya kasa aikata wani abu saboda uzuri na rashin iko, Shari’a tana la’akari da wannan halin. Misali, wanda ba zai iya tsayuwa wajen sallah ba, zai iya yin ta a zaune idan uzurinsa ya tabbata.

Wannan yana nuna cewa Musulunci bai ɗora wa mutum abin da ya fi ƙarfinsa ba.

3. Sauƙin da Shari’a ta tanada

Allah Maɗaukaki Ya ce:

لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا

“Allah ba Ya ɗora wa rai wani abu face gwargwadon ƙarfinsa.”

(Suratul Baƙara, aya ta 286).

Wannan aya tana tunatar da mu cewa Allah Mai rahama ne, kuma Shari’arsa tana la’akari da ƙarfin bayinsa da halin da suke ciki.

4. Tambaya domin neman ilimi abu ne mai kyau

Gargaɗin da ke cikin hadisin ba yana nufin cewa tambayar neman ilimi haramun ce ba.

Tambaya domin fahimtar addini, sanin hukunci, warware shakku da koyon abin da mutum bai sani ba abu ne mai kyau.

Abin da hadisin yake jan hankalinmu a kai shi ne yawan tambayoyin da ba su da amfani, tambayoyin gardama, ko tambayoyin da ake yi domin tsanantawa da ƙalubalantar gaskiya bayan ta bayyana.

Don haka, mu tambayi malamai domin samun ilimi, amma mu guji gardama da tambayar da manufarta ba neman gaskiya ba ce.

5. Guje wa saɓawa Annabawan Allah

Hadisin ya nuna cewa wasu al’ummomin da suka gabace mu sun shiga halaka saboda yawan tambayoyin da ba su da amfani da saɓawarsu ga Annabawansu.

Wannan darasi ne a gare mu cewa bai kamata mu karɓi umarnin addini kawai idan ya dace da son ranmu ba, sannan mu ƙi shi idan ya saɓa wa sha’awarmu.

6. Kada mu tsananta wa kanmu a addini

Musulunci ya ginu a kan biyayya ga Allah, bin koyarwar Manzonsa ﷺ da sauƙin da Shari’a ta tanada.

Bai kamata mu ƙirƙiri wahalhalu ko ƙa’idojin da Shari’a ba ta ɗora mana ba. Haka kuma, kada mu yi wa kanmu sauƙin da zai sa mu ƙi wajibai ko mu halatta haram.

Dole ne mu nemi ilimi daga malamai masu ingantaccen fahimta, mu kuma guji yanke hukunci bisa zato.

DARUSSA DA ZA MU KOYA

– Nisantar abin da Allah da Manzonsa suka hana.
– Aikata umarnin Shari’a gwargwadon iko.
– Allah ba Ya ɗora wa mutum abin da ya fi ƙarfinsa.
– Tambaya domin neman ilimi abu ne mai kyau.
– Mu guji tambayoyin gardama da tsanantawa.
– Bin Manzon Allah ﷺ wajibi ne ga Musulmi.
– Kada mu ƙirƙiri wahalhalu a addini.
– Mu yi ƙoƙarin aikata abin da muka sani na gaskiya.

SAƘON HADISI A RAYUWARMU

A rayuwarmu ta yau da kullum, muna buƙatar mu zama masu bin umarnin Allah, mu nisanci haram, kuma mu yi ƙoƙarin aikata ibadunmu gwargwadon ikonmu.

Idan ba mu fahimci wani abu na addini ba, mu tambayi malamai domin samun bayani, maimakon mu yi gardama ko mu ƙi gaskiya.

Mu tuna cewa manufar neman ilimi ita ce fahimta da aiki da shi, ba tara tambayoyi domin ƙalubalantar juna ba.

ADDU’ARMU

Ya Allah, Ka ba mu ikon bin umarninka da nisantar abubuwan da Ka hana. Ka azurta mu da ilimi mai amfani, fahimta mai kyau da ikon aiki da abin da muka sani. Ka kare mu daga gardama, tsanantawa da saɓawa gaskiya.

Amin, ya Rabbal Alamin.

MANAZARTA

1. Al-Arba’una An-Nawawiyya, Hadisi na 9.
2. Sahih al-Bukhari, Hadisi na 7288.
3. Sahih Muslim, Hadisi na 1337.
4. Alƙur’ani, Suratul Baƙara, aya ta 286.
5. Jami’ul Ulum wal-Hikam, sharhin Ibn Rajab al-Hanbali kan Hadisi na 9.

📢 KU BIBIYI ALFIJIR LABARAI

Ku kasance tare da Alfijir Labarai / Alfijir News domin samun sahihan labarai, rahotanni, bincike da muhimman bayanai daga Kano, Najeriya da duniya.

📩 TUNTUƁA DA HAƊIN GWIWA

WhatsApp: +234 0701 111 3809
KIRA: +234 803 207 7835

🌐 KAFAFEFENMU
X: https://twitter.com/Musabestseller?s=09
Facebook: https://www.facebook.com/profile.php?id=100089640289165
Threads: https://www.threads.net/@alfijirlabarai
YouTube: https://www.youtube.com/@BestsellerChannel12
Instagram: https://www.instagram.com/musa_bestseller?utm_source=qr&r=nametag

📲 WhatsApp Group:
https://chat.whatsapp.com/Ilj1iz8v3sa3nBfrCz9U6f

ALFIJIR LABARAI MEDIA SERVICES
Gaskiya • Kan Lokaci • Amintacce

© 2026 Alfijir Labarai Media Services

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *