ARBA’UNA HADITH — HADISI NA 10 ALLAH MAI TSARKI NE, BA YA KARƁAR KOMAI SAI MAI TSARKI

IMG 103951 061126 1793957999851

Halal da haram suna da matuƙar muhimmanci a rayuwar Musulmi. Musulunci bai tsaya ga koyar da ibada kawai ba; ya kuma koyar da yadda mutum zai samu abincinsa, abin shansa, tufafinsa da dukiyarsa ta hanyar halal.

A wannan hadisi, Manzon Allah ﷺ ya bayyana cewa Allah Mai tsarki ne, kuma ba Ya karɓar komai sai mai tsarki. Ya kuma nuna yadda cin haram da samun dukiya ta haramtacciyar hanya ke zama babban shamaki ga karɓuwar addu’a.

Wannan darasi ne da ya kamata kowane Musulmi, musamman masu sana’a da kasuwanci, su yi nazari a kansa.

MATAN HADISI

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ:

«أَيُّهَا النَّاسُ، إِنَّ اللَّهَ طَيِّبٌ لَا يَقْبَلُ إِلَّا طَيِّبًا، وَإِنَّ اللَّهَ أَمَرَ الْمُؤْمِنِينَ بِمَا أَمَرَ بِهِ الْمُرْسَلِينَ، فَقَالَ: يَا أَيُّهَا الرُّسُلُ كُلُوا مِنَ الطَّيِّبَاتِ وَاعْمَلُوا صَالِحًا، إِنِّي بِمَا تَعْمَلُونَ عَلِيمٌ، وَقَالَ: يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُلُوا مِنْ طَيِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاكُمْ، ثُمَّ ذَكَرَ الرَّجُلَ يُطِيلُ السَّفَرَ أَشْعَثَ أَغْبَرَ يَمُدُّ يَدَيْهِ إِلَى السَّمَاءِ: يَا رَبِّ، يَا رَبِّ، وَمَطْعَمُهُ حَرَامٌ، وَمَشْرَبُهُ حَرَامٌ، وَمَلْبَسُهُ حَرَامٌ، وَغُذِيَ بِالْحَرَامِ، فَأَنَّى يُسْتَجَابُ لِذَلِكَ؟»

رَوَاهُ مُسْلِمٌ

MA’ANAR HADISI A HAUSA

Daga Abu Huraira (RA), ya ce: Manzon Allah ﷺ ya ce:

“Ya ku mutane! Lallai Allah Mai tsarki ne, ba Ya karɓar komai sai mai tsarki. Kuma Allah Ya umurci muminai da abin da Ya umurci Manzanni da shi. Allah Ya ce: ‘Ya ku Manzanni! Ku ci daga abubuwa masu kyau, kuma ku aikata ayyuka na ƙwarai. Lallai Ni Masani ne ga abin da kuke aikatawa.’

Kuma Ya ce: ‘Ya ku waɗanda suka yi imani! Ku ci daga abubuwa masu kyau da Muka azurta ku da su.’

Sannan Annabi ﷺ ya ambaci wani mutum da ya yi doguwar tafiya, gashinsa ya watse, jikinsa ya ƙure da ƙura, yana ɗaga hannuwansa zuwa sama yana cewa: ‘Ya Ubangijina! Ya Ubangijina!’ Alhali abincinsa haramun ne, abin shansa haramun ne, tufafinsa haramun ne, kuma an ciyar da shi da haramun. To, ta yaya za a amsa addu’arsa?”

BAYANI DA FAHIMTAR HADISI

1. Allah Mai tsarki ne

Farkon hadisin yana tabbatar mana da cewa Allah Maɗaukaki Ya tsarkaka daga dukkan aibi da nakasa. Shi ne Mai tsarki, kuma Yana karɓar ayyuka da sadakoki masu kyau da tsarki.

2. Halal yana da muhimmanci a rayuwar Musulmi

Annabi ﷺ ya bayyana cewa Allah Ya umurci Manzanninsa da muminai su ci daga abubuwa masu kyau.

Wannan yana nuna cewa neman halal ba ƙaramin al’amari ba ne. Dole ne Musulmi ya kula da inda yake samun kuɗinsa da yadda yake kashe su.

3. Haram ba ya zama halal saboda yawan dukiya

Mutum na iya tara dukiya mai yawa, amma idan hanyar samun ta haramun ce, yawan kuɗin ba zai canza hukuncin haram ɗin ba.

Misalan hanyoyin samun dukiyar haram sun haɗa da:

– Sata da damfara.
– Cin hanci da rashawa.
– Cin dukiyar marayu da raunana.
– Mu’amalolin riba da aka haramta.
– Ƙwace dukiyar mutane da cin amana.
– Yaudarar mutane a kasuwanci.

Musulmi ya kamata ya nemi arziki ta hanyar gaskiya, amana da bin ƙa’idojin Shari’a.

4. Haram yana zama shamaki ga karɓuwar addu’a

Annabi ﷺ ya kawo misalin mutum mai tafiya mai nisa, wanda gashinsa ya watse, jikinsa ya ƙure da ƙura, yana ɗaga hannuwansa yana roƙon Allah.

Duk da waɗannan yanayin tawali’u da roƙon Allah, abincinsa, abin shansa da tufafinsa haramun ne.

Wannan yana nuna cewa cin haram babban shamaki ne ga karɓuwar addu’a.

Amma ba za mu fahimci wannan da cewa addu’ar duk wanda ya taɓa cin haram ba za ta karɓu ba. Allah Mai hikima ne, kuma Ya buɗe ƙofar tuba ga bayinsa.

5. Tuba daga dukiyar haram tana buƙatar gyara

Idan mutum ya samu dukiya ta hanyar sata, damfara, ƙwace ko cin amanar wani, bai kamata ya tsaya da cewa ya yi nadama kawai ba.

Dole ne ya yi ƙoƙarin mayar da haƙƙin mai shi ko biyan abin da ya ƙwace, idan hakan ya wajaba, tare da tuba ta gaskiya da barin wannan laifi.

Wannan yana nuna cewa Musulunci yana kula da haƙƙin Allah da kuma haƙƙin bayinsa.

6. Neman halal yana buƙatar tsoron Allah

Mutum ya kamata ya tambayi kansa:

– Daga ina nake samun kuɗina?
– Shin kasuwancina yana kan gaskiya?
– Shin ina ba mutane haƙƙinsu?
– Shin ina cin amanar wanda ya amince da ni?
– Shin ina yaudarar abokan hulɗata domin samun riba?

Waɗannan tambayoyi suna taimaka mana wajen gyara rayuwarmu da sana’o’inmu.

7. Tsarkin zuciya da ayyuka

Ba wai abinci da dukiya kawai ake buƙatar su kasance masu halal ba. Musulmi yana buƙatar tsarkake niyyarsa, ya nisanci riya, girman kai da neman yabo a ayyukan alheri.

Dole ne mu yi ƙoƙarin haɗa tsarkin zuciya da kyawun ayyuka.

DARUSSA DA ZA MU KOYA

– Allah Mai tsarki ne, kuma Yana son tsarki.
– Neman halal yana da muhimmanci a rayuwar Musulmi.
– Haram yana iya zama babban shamaki ga karɓuwar addu’a.
– Dole ne mu guji sata, damfara, cin hanci da cin amanar mutane.
– Yawan dukiya ba ya sa haram ya zama halal.
– Ya kamata mu kula da hanyar samun abinci da dukiyarmu.
– Wanda ya yi laifi ya tuba, kuma ya gyara haƙƙin mutane idan ya ci nasu.
– Kada mu yanke ƙauna daga rahamar Allah.
– Tsarkin niyya yana da muhimmanci wajen aikata ayyukan alheri.

SAƘON HADISI A RAYUWARMU

A yau, akwai mutane da suke neman arziki ta kowace hanya, ba tare da la’akari da halal ko haram ba.

Wasu suna damfarar mutane, wasu suna cin hanci, wasu kuma suna cin amanar abokan hulɗarsu domin samun kuɗi.

Wannan hadisi yana tunatar da mu cewa ba duk kuɗin da aka samu ake kira arziki mai albarka ba.

Mu fifita halal ko da kuwa kaɗan ne, fiye da dukiya mai yawa da aka samu ta haramtacciyar hanya.

Mu kasance masu gaskiya a kasuwanci, a wurin aiki, a mu’amala da jama’a, da kuma cikin dukkan harkokin rayuwarmu.

ADDU’ARMU

Ya Allah, Ka azurta mu da arziki na halal mai albarka. Ka nisantar da mu daga haram, damfara, cin hanci da cin amanar mutane. Ka tsarkake zukatanmu da ayyukanmu, Ka karɓi addu’o’inmu da ibadunmu. Ka ba mu ikon tuba daga dukkan kuskuren da muka aikata, Ka kuma ba mu ikon mayar da haƙƙin waɗanda muka zalunta.

Amin, ya Rabbal Alamin.

MANAZARTA

1. Al-Arba’una An-Nawawiyya, Hadisi na 10.
2. Sahih Muslim, Hadisi na 1015.
3. Alƙur’ani, Suratul Mu’minun, aya ta 51.
4. Alƙur’ani, Suratul Baƙara, aya ta 172.
5. Jami’ul Ulum wal-Hikam, sharhin Ibn Rajab al-Hanbali kan Hadisi na 10.

📢 KU BIBIYI ALFIJIR LABARAI

Ku kasance tare da Alfijir Labarai / Alfijir News domin samun sahihan labarai, rahotanni, bincike da muhimman bayanai daga Kano, Najeriya da duniya.

📩 TUNTUƁA DA HAƊIN GWIWA

WhatsApp: +234 0701 111 3809
KIRA: +234 803 207 7835

🌐 KAFAFEFENMU
X: https://twitter.com/Musabestseller?s=09
Facebook: https://www.facebook.com/profile.php?id=100089640289165
Threads: https://www.threads.net/@alfijirlabarai
YouTube: https://www.youtube.com/@BestsellerChannel12
Instagram: https://www.instagram.com/musa_bestseller?utm_source=qr&r=nametag

📲 WhatsApp Group:
https://chat.whatsapp.com/Ilj1iz8v3sa3nBfrCz9U6f

ALFIJIR LABARAI MEDIA SERVICES
Gaskiya • Kan Lokaci • Amintacce

© 2026 Alfijir Labarai Media Services

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *