BINCIKE NA MUSAMMAN
GARBA DISO: TARIHI DA WAKILCIN GWALE A MAJALISA
Bayanan sa ido kan Majalisa sun bayyana Mohammed Garba Ibrahim a matsayin wakilin Gwale Federal Constituency kuma ɗan Majalisa na wa’adi na biyu.
Bayanan zaɓen 2023 ma sun nuna Garba Ibrahim Mohammed a matsayin ɗan takarar NNPP da ya lashe kujerar Gwale Federal Constituency.
Wannan yana nuna cewa wakilcin Garba Diso a Gwale ya wuce wa’adi ɗaya, kuma a Majalisar Wakilai ta 10th Assembly ya ci gaba da wakiltar wannan mazaba. (“orderpaper.ng” (https://orderpaper.ng/voter/10th-national-assembly-member?id=Mohammed-Garba-Ibrahim-2554&utm_source=chatgpt.com))
AYYUKAN MAJALISA: BILLS DA MOTIONS
Auna aikin ɗan Majalisa ba ya tsaya kan ayyukan mazaba kawai.
Akwai kuma muhimmin aikin Majalisa na gabatar da bills, motions, muhawara da sa ido kan hukumomin gwamnati.
Binciken Alfijir Labarai ya samu takardu da suka nuna cewa Garba Ibrahim Muhammad ya shiga wasu ayyukan Majalisa a 10th Assembly.
NATIONAL UNIVERSITIES COMMISSION ACT BILL, 2023
A ranar 19 ga Disamba 2023, Order Paper na Majalisar Wakilai ya nuna:
National Universities Commission Act (Repeal and Enactment) Bill, 2023
HB.1042
An jera Hon. Garba Ibrahim Muhammad a matsayin wanda ya gabatar da bill ɗin a First Reading.
Wannan na daga cikin takardun Majalisa da suka tabbatar da cewa sunansa yana cikin tsarin gabatar da dokoki a 10th Assembly.
MOTION KAN FEDERAL ROAD SAFETY COMMISSION
A ranar 10 ga Oktoba 2024, Garba Ibrahim Muhammad, mai wakiltar Gwale Federal Constituency, ya gabatar da motion kan wasu hanyoyin da Federal Road Safety Commission ke amfani da su wajen tabbatar da bin dokokin hanya.
Motion ɗin ya taɓo batun checkpoints, cunkoson ababen hawa da kuma haɗarin bin masu ababen hawa cikin sauri.
Majalisar ta amince da motion ɗin tare da ɗaukar matakan da suka shafi inganta aikin FRSC da amfani da hanyoyin zamani wajen tabbatar da bin dokokin hanya.
MOTION KAN NYSC ORIENTATION CAMPS
A ranar 8 ga Mayu 2025, Garba Ibrahim Muhammad ya gabatar da motion kan buƙatar faɗaɗa da inganta NYSC orientation camps a jihohin Najeriya.
Motion ɗin ya nemi a ƙara gine-ginen camps da inganta waɗanda ake da su domin su iya ɗaukar ƙarin masu yi wa ƙasa hidima.
Majalisar ta amince da motion ɗin, sannan ta ɗora wa kwamitocin da abin ya shafa alhakin bin diddigin aiwatar da matakan da aka amince da su.
MOTION KAN FARFAƊO DA MASANA’ANTAR TEXTILE
A ranar 20 ga Mayu 2025, Garba Ibrahim Muhammad ya gabatar da motion kan buƙatar farfaɗo da masana’antar textile ta Najeriya.
A yayin muhawarar, an tattauna matsalolin da suka shafi raguwar masana’antun textile, aikin yi da samar da wutar lantarki.
Majalisar ta amince da motion ɗin tare da ɗaukar matakai da suka haɗa da kiran gwamnati ta tsara yadda ake shigo da kayan sawa daga ƙasashen waje da kuma inganta yanayin samar da wutar lantarki ga masana’antun cikin gida.
ABIN DA WANNAN YAKE NUFI
Bayanan da muka samu sun nuna cewa ayyukan Garba Diso a Majalisa ba su tsaya kan ayyukan mazaba kawai ba.
Akwai takardun da suka nuna ya shiga harkokin tsara dokoki da motions da suka shafi jami’o’i, zirga-zirga, matasa da masana’antu.
Amma wannan kaɗai ba ya amsa tambayar da ta fi muhimmanci ga mutanen Gwale:
ME GWALE TA SAMU?
Domin amsa wannan tambayar, dole ne mu koma ga ayyukan mazaba da abin da aka ware wa Gwale.
AYYUKAN MAZABA: ABIN DA AKA SAMU A BAYANAN KASAFI
Bincikenmu ya gano ayyukan da aka ware wa Gwale Federal Constituency a kasafin kuɗin tarayya.
Amma akwai babban bambanci tsakanin:
An ware kuɗi.
An saki kuɗi.
An biya kuɗin.
An aiwatar da aikin.
An kammala aikin.
Saboda haka Alfijir Labarai ba za ta ɗauki appropriation a matsayin kuɗin da aka kashe ba.
₦33M — YOUTH AND WOMEN EMPOWERMENT
ConsTrack ta nuna wani aiki mai taken:
“Sensitization/Training and Empowerment of Youth and Women in Gwale Federal Constituency, Kano State.”
An ware wa aikin ₦33,000,000 a 2021.
Bayanan ConsTrack sun danganta aikin da Hon. Mohammed Garba Ibrahim da National Biosafety Management Agency ƙarƙashin Federal Ministry of Environment.
Amma bayanan da muka samu ba su nuna adadin kuɗin da aka saki ko aka kashe ba.
Saboda haka abin da aka tabbatar shi ne:
An ware ₦33m.
Amma ba mu da hujjar cewa an kashe ₦33m.
₦20M — TRAINING AND TAKE-OFF GRANTS
Akwai kuma wani aikin:
“Training and Take-Off Grants for Unemployed Youth in Gwale Federal Constituency, Kano State.”
An ware wa aikin ₦20,000,000 a 2021, kuma bayanan ConsTrack sun danganta shi da Hon. Mohammed Garba Ibrahim da National Directorate of Employment.
Amma har yanzu ba mu da bayanin da zai tabbatar da adadin kuɗin da aka saki ko aka kashe.
Idan aka haɗa ayyukan biyu:
₦33m + ₦20m = ₦53m.
Amma wannan ba yana nufin Garba Diso ya kashe ₦53m ba.
Yana nufin bayanan kasafin da muka samu sun nuna appropriation na ₦53m ga ayyukan biyu da aka danganta da sunansa.
Wannan bambanci yana da muhimmanci wajen tabbatar da sahihancin binciken.
₦150M — EMIRATE STREET, TUDUN YOLA
Kasafin 2021 ya nuna aikin:
“Construction of 2KM Road and Drainages/Culverts with Asphalt Finishing and Solar Street Lights at Emirate Street, Tudun Yola, Gwale Federal Constituency.”
Adadin appropriation:
₦150,000,000.
Project Code:
ERGP554002203.
Amma har yanzu ba mu samu isasshiyar hujjar da za ta ba mu damar cewa wannan aikin Garba Diso ne ya kawo shi kai tsaye ba.
Saboda haka za mu kira shi:
“Aikin da aka ware wa Gwale Federal Constituency.”
Ba za mu kira shi:
“Aikin Garba Diso.”
Har sai mun samu ƙarin takardar da ta tabbatar da alaƙar aikin da wakilcinsa.
₦85M — KWANA DISO ROAD
Bayanan Eyemark sun nuna:
“Construction/Rehabilitation of Kwana Diso Road, Gwale Federal Constituency, Kano.”
Appropriation:
₦85,000,000.
Project Code:
ERGP202201104.
Amma bayanan da muka samu ba su nuna amount released ko amount spent ba, kuma ba mu samu cikakken bayanin contractor da inspection ba.
Saboda haka wannan ma yana buƙatar ƙarin bincike.
₦100M — GWALE VETERINARY ZUWA HAUREN WANKI
A cikin bayanan kasafin 2024 akwai:
“Construction of Road/Drainage from Gwale Veterinary to Hauren Wanki in Gwale Federal Constituency.”
Adadin appropriation:
₦100,000,000.
Bayanan sa ido da muka samu sun nuna aikin a matsayin:
NOT STARTED.
Wannan na nufin a lokacin da aka tattara bayanan, ba a fara aikin ba.
Ba za mu ce an yi asarar ₦100m ba.
Ba mu da hujjar cewa an saki kuɗin.
Abin da muka tabbatar shi ne:
An ware ₦100m, yayin da bayanan sa ido suka nuna aikin bai fara ba.
Wannan na buƙatar ƙarin bayani daga hukumar da ke da alhakin aiwatar da aikin.
ABIN DA MAGOYA BAYAN GARBA DISO SUKA CE
A ranar 13 ga Satumba 2024, Manhaja/Blueprint Hausa ta wallafa wata hira da Dakta Gaddafi Sani Shehu, wanda rahoton ya bayyana a matsayin sakataren yaƙin neman zaɓen Garba Diso na 2023.
Dakta Gaddafi ya bayyana Garba Diso a matsayin wakili mai hulɗa da jama’a, mai sauraron buƙatunsu kuma mai tallafa wa wasu matsalolin al’umma.
Ya kuma ce an samar da fitilun titi 300 a mazaɓu 10 na Gwale, tare da ambaton wasu ayyukan azuzuwa.
Sai dai Alfijir Labarai ba za ta ɗauki waɗannan bayanai a matsayin hujjar gwamnati ba.
Wannan magana ce da aka ruwaito daga mai goyon bayan wakilin, kuma muna buƙatar ƙarin takardu da binciken fili domin tabbatar da ayyukan da aka ambata.
RA’AYIN MASU SUKA
Akwai kuma rahoton Daily Reality na 8 Yuni 2026 wanda ya kawo wasu korafe-korafen da aka danganta da wasu matasan Gwale kan batutuwan ilimi, aikin yi da empowerment.
Sai dai rahoton yana cikin yanayin siyasar 2027, kuma ya ƙunshi ra’ayin wani mai sha’awar neman kujerar Gwale.
Saboda haka Alfijir Labarai ba za ta ɗauki wannan rahoto shi kaɗai a matsayin wakilcin ra’ayin dukkan jama’ar Gwale ba.
Abin da ya sa muka kawo shi shi ne domin ya nuna cewa akwai wasu ra’ayoyi masu suka da suka bayyana a bainar jama’a, waɗanda za mu nemi ƙarin tabbatarwa daga jama’ar Gwale kai tsaye.
ABIN DA BINCIKEN YA TABBATAR ZUWA YANZU
Bayan duba bayanan da muka samu, akwai abubuwa uku da suka fito fili.
Na farko, akwai takardun Majalisa da suka tabbatar da shiga wasu bills da motions.
Na biyu, akwai ayyukan kasafi da aka danganta kai tsaye da sunan Mohammed Garba Ibrahim, musamman ₦33m na Youth and Women Empowerment da ₦20m na Training and Take-Off Grants for Unemployed Youth.
Na uku, akwai wasu ayyukan da aka ware wa Gwale Federal Constituency amma har yanzu ba mu da isasshiyar hujjar danganta su kai tsaye da Garba Diso.
Saboda haka ba za mu yi hakan ba.
MARTANIN GARBA DISO: TAMBAYOYIN DA SUKE GABANSA
A wannan mataki, Alfijir Labarai za ta gabatar da wasu daga cikin muhimman tambayoyin da suka taso daga binciken ga Hon. Garba Diso domin ya ba da bayani.
Daga cikin tambayoyin akwai:
1. Menene cikakken bayanin kuɗin ₦33m na Youth and Women Empowerment?
2. Mutane nawa suka amfana da shirin, kuma ina aka gudanar da shi?
3. Me ya faru da ₦20m na Training and Take-Off Grants for Unemployed Youth?
4. Shin akwai cikakken jerin beneficiaries na waɗannan shirye-shiryen?
5. Mene ne matsayin ayyukan da aka danganta da wakilcinsa a Gwale, musamman hanyoyi da hasken titi?
6. Shin fitilun titi 300 da aka ambata a 2024 an kammala su? Ina suke?
7. Waɗanne ayyukan mazaba ne ya ce ya tallafa kai tsaye tun daga farkon wa’adinsa na farko zuwa yanzu?
8. Yaya yake tabbatar da cewa jama’ar Gwale suna samun damar kai masa koke da buƙatunsu?
9. Mene ne amsarsa ga wasu korafe-korafen da aka ruwaito daga wasu matasan Gwale?
10. Waɗanne muhimman abubuwa yake ganin ya cimmawa a matsayin wakilin Gwale a Majalisa?
Wannan ba hukunci ba ne.
Tambayoyi ne da suka taso daga bayanan binciken, kuma Alfijir Labarai za ta ba wakilin damar bayar da cikakken bayani.
KAMMALAWA
Binciken Alfijir Labarai ya nuna cewa Garba Diso ya shafe lokaci yana wakiltar Gwale Federal Constituency a Majalisar Wakilai, kuma takardun Majalisa sun tabbatar da shiga wasu bills da motions a 10th Assembly.
A bangaren ayyukan mazaba kuma, akwai ayyukan da aka danganta kai tsaye da sunansa a bayanan sa ido kan kasafi, ciki har da ₦33m na Youth and Women Empowerment da ₦20m na Training and Take-Off Grants for Unemployed Youth.
Amma har yanzu akwai babban gibi tsakanin appropriation da actual expenditure.
Haka kuma akwai ayyukan da aka ware wa Gwale amma ba a samu isasshiyar hujjar danganta su kai tsaye da Garba Diso ba.
Saboda haka Alfijir Labarai ba za ta ɗauki kasafi a matsayin kashe kuɗi ba.
Ba za ta ɗauki aikin da aka ware wa Gwale a matsayin aikin Garba Diso ba sai hujja ta tabbatar.
Ba za ta ɗauki maganar mai goyon baya ko mai suka a matsayin ra’ayin dukkan al’ummar Gwale ba.
A wannan mataki, abin da muke nema shi ne:
HUJJA.
BAYANI.
MARTANI.
SAI MURYAR JAMA’A.
Tambayar da ta fara wannan jerin bincike har yanzu tana nan:
ME AL’UMMAR GWALE SUKA AMFANA DAGA WAKILCIN GARBA DISO?
Alfijir Labarai za ta ci gaba da bin wannan batu cikin takardu, hujjoji da kuma martanin waɗanda abin ya shafa.
