TAL’UDU DA DAN AGUNDI: AYYUKAN GADADOJII DA AKA RUWAITO DA ₦27 BILIYAN — ME BAYANAN KASAFI DA WA’ADIN KAMMALAWA SUKA NUNA?

IMG 200439 261026 1793041489405

KANO BUDGET WATCH

FITOWA TA 4

Ayyukan gadar musayar hanya ta Tal’udu da Dan Agundi na daga cikin manyan ayyukan gine-ginen da aka gudanar a birnin Kano domin inganta zirga-zirga da rage cunkoson ababen hawa.

Rahotannin kafafen yaɗa labarai sun danganta ayyukan biyu da jimillar kimar kusan ₦27 biliyan. Amma tambayar da ta dace a yi ita ce: mene ne takardun kasafin kuɗi suka nuna, nawa aka ware wa ayyukan, wane adadi aka rubuta a matsayin kashe-kashe, kuma mene ne matsayin ayyukan bayan wa’adin kammalawa da aka bayyana a baya?

A wannan fitowa ta KANO BUDGET WATCH, Alfijir Labarai ta duba bayanan kasafin kuɗi da rahotannin da aka wallafa domin gano abin da takardun suka nuna da kuma bayanan da har yanzu ake bukatar hukumomi su fayyace.

1. ₦27 BILIYAN: KIMAR DA AKA RUWAITO, BA HUJJAR BIYAN KUƊI GABA ƊAYA BA

Rahotannin kafafen yaɗa labarai na shekarar 2024 sun bayyana cewa ayyukan Tal’udu da Dan Agundi na da jimillar kimar kusan ₦27 biliyan.

Sai dai ya kamata a bambanta tsakanin kuɗin kwangila, kuɗin da aka ware a kasafin kuɗi da kuma kuɗin da aka biya a zahiri. Ba abu ɗaya ba ne.

A wannan bincike, ba a gabatar da takardun kwangila na asali da cikakken tarihin biyan kuɗi na ayyukan biyu da za su ba mu damar tabbatar da ainihin jimillar kuɗin da aka biya ba.

Saboda haka, Alfijir Labarai ta bayyana ₦27 biliyan a matsayin kimar da aka ruwaito a kafafen yaɗa labarai, ba wai a matsayin kuɗin da aka tabbatar an biya gaba ɗaya ba.

2. TAL’UDU: ABIN DA KASAFIN KUƊIN 2026 YA NUNA

A cikin kasafin kuɗin Jihar Kano na shekarar 2026, an jera aikin da aka bayyana da suna “Construction of Tal’udu Interchange (Clover Leaf Flyover, Gwale LGA)”.

Bayanan kasafin sun nuna:

– Kasafin kuɗin 2025 da aka sake fasalta wa: ₦2,000,000,000.
– Adadin da aka rubuta a matsayin aikin da aka gudanar daga Janairu zuwa Agusta 2025: ₦1,914,861,197.69.
– Kasafin kuɗin 2026 da aka amince da shi: ₦1,069,395,468.61.

Wadannan alkaluma suna cikin takardar kasafin kuɗin da Ma’aikatar Tsare-tsare da Kasafi ta Jihar Kano ta wallafa.

Muhimmin bayani: Adadin ₦1,914,861,197.69 yana cikin ginshiƙin “2025 Performance January to August”. Wannan shi ne bayanin da takardar ta nuna. Amma ba tare da duba ƙarin bayanan kuɗi ba, bai dace a tabbatar cewa dukkan wannan adadin an biya shi kai tsaye ga ɗan kwangila ba.

Haka kuma, ware ₦1,069,395,468.61 a kasafin kuɗin 2026 ba ya tabbatar da cewa an kashe dukkan kuɗin ko an kammala aikin.

3. DAN AGUNDI: RAHOTON KASAFIN 2024  WANE ALKALUMA YA NUNA?

Rahoton Kano State Citizens’ Accountability Report kan aiwatar da kasafin kuɗin shekarar 2024 ya kunshi bayanai kan aikin “Construction of K/Danagundi Inter-change (Flyover & Inter change)”.

Rahoton ya nuna:

– Kasafin farko na shekarar 2024: ₦5,000,000,000.
– Kasafin ƙarshe na shekarar 2024: ₦2,500,000,000.
– Adadin da aka rubuta a matsayin kashe-kashen aikin: ₦3,072,064,665.
– Matsayin aikin a lokacin rahoton: “Ongoing”, wato ana ci gaba da aikin.

Bayanan sun nuna cewa adadin da rahoton ya rubuta a matsayin kashe-kashe ya zarce kasafin ƙarshe da aka nuna. Wannan bambanci ya cancanci a nemi ƙarin bayani daga hukumomin da abin ya shafa.

Duk da haka, ba za a iya yanke hukuncin cewa an samu almundahana ko satar kuɗi daga wannan bambanci kaɗai ba. Ana bukatar a binciki bayanan kuɗi, bayanan kasafin da aka yi amfani da su, da duk wasu takardun da za su bayyana dalilin bambancin.

Haka kuma, kalmar “Ongoing” tana bayyana matsayin aikin a lokacin da aka tattara bayanan rahoton na 2024. Ba za a ɗauke ta a matsayin tabbacin matsayin aikin a yau ba.

4. WA’ADIN KAMMALAWA: ME AKA BAYYANA A BAYA?

A rahoton da Radio Nigeria Kaduna ta wallafa a ranar 21 ga Oktoba, 2025, an bayyana cewa ana sa ran kammala ayyukan Tal’udu da Dan Agundi zuwa Disamba 2025.

Daga baya, rahoton Ma’aikatar Yaɗa Labarai da Wayar da Kan Jama’a ta Tarayya na ranar 26 ga Afrilu, 2026, ya nakalto bayanin da ya danganta kammala ayyukan da watan Mayu 2026.

Wadannan bayanai suna nuna cewa an bayyana wa’adin kammalawa a lokuta daban-daban. Amma bayyana ranar da ake sa ran kammala aiki ba ya tabbatar da cewa an kammala shi a zahiri.

Bayanan da muka duba ba su wadatar wajen tabbatar da ko an kammala ayyukan biyu, ranar da aka karɓe su a hukumance, ko kuma ko an amince da sabon wa’adi bayan wa’adin da aka bayyana na Mayu 2026.

Saboda haka, Alfijir Labarai na neman Ma’aikatar Ayyuka da Gidaje ta Jihar Kano ta bayyana matsayin kowanne aiki a yanzu, tare da samar da takardun da za su tabbatar da bayanin.

5. BAYANAN DA AKE BUKATAR HUKUMOMI SU FAYYACE

Domin tabbatar da yadda aka tafiyar da kuɗaɗen ayyukan, akwai muhimman bayanai da ya kamata a samar:

– Cikakken kudin kwangilar Tal’udu da Dan Agundi.
– Duk wani ƙarin kuɗin kwangila da aka amince da shi da dalilinsa.
– Kuɗin da aka ware wa kowanne aiki a kowace shekara.
– Adadin kuɗin da aka saki da kuma wanda aka biya ga ’yan kwangila.
– Rahotannin ci gaban ayyukan a lokuta daban-daban.
– Rahotannin tantance inganci da takardun karɓar aiki idan an kammala.
– Sabon wa’adin kammalawa idan har akwai sauran aiki.

Samun wadannan bayanai zai taimaka wajen bambance abin da aka ware, abin da aka kashe da kuma aikin da aka kammala a zahiri.

6. TAMBAYOYIN ALFIJIR LABARAI GA MA’AIKATAR AYYUKA DA GIDAJE

Alfijir Labarai na neman Ma’aikatar Ayyuka da Gidaje ta Jihar Kano ta amsa wadannan tambayoyi:

1. Mene ne ainihin kudin kwangilar Tal’udu, kuma mene ne na Dan Agundi? Shin an yi karin kuɗin kwangila a kan kowanne daga cikinsu?

2. Nawa aka ware wa kowanne aiki a kasafin kuɗi, nawa aka saki, kuma nawa aka biya ga ’yan kwangila tun daga fara ayyukan zuwa yanzu?

3. Mene ne matsayin kowanne aiki a yanzu? Shin an kammala su kuma an karɓe su a hukumance? Idan ba a kammala ba, mene ne sabon wa’adin kammalawa da dalilin jinkirin?

4. Wace hukuma ko tawaga ce ta tantance ingancin ayyukan, kuma akwai rahotannin dubawa ko takardun karɓar aiki da za a iya samar wa jama’a?

5. Shin ma’aikatar za ta iya samar da takardun kwangila, bayanan biyan kuɗi da rahotannin ci gaban ayyukan domin jama’a su fahimci yadda aka tafiyar da kuɗaɗen?

Alfijir Labarai za ta yi la’akari da duk wata amsa ko takarda da ma’aikatar ta bayar, sannan ta wallafa ƙarin bayani idan an samu sababbin hujjoji.

KAMMALAWA: BAYANAI MASU GASKIYA SU NE TUSHEN BINCIKE

Bayanan kasafin kuɗi da rahotannin da aka wallafa sun nuna wasu alkaluma masu muhimmanci game da ayyukan Tal’udu da Dan Agundi. Amma har yanzu akwai bukatar ƙarin bayani kan cikakken kudin kwangila, biyan kuɗi da matsayin kammala ayyukan.

A wannan mataki, babu isasshiyar hujjar da za ta ba mu damar tabbatar da cewa an biya dukkan jimillar ₦27 biliyan, ko kuma a yanke hukuncin cewa an samu almundahana. Haka kuma, bayanan tarihi da ke cikin rahoton ba su tabbatar da matsayin ayyukan a yau ba.

Manufar KANO BUDGET WATCH ita ce a duba bayanan gwamnati, a nemi amsoshi daga hukumomin da abin ya shafa, sannan a bai wa jama’a damar fahimtar yadda ake tafiyar da ayyukan da kuɗaɗen jama’a.

KANO BUDGET WATCH — MU BINCIKA, MU TANTANCE, MU BAYYANA ABIN DA BAYANAI SUKA NUNA.

Rahoto: Alfijir Labarai Media Services

TUSHEN BAYANAI

1. Kano State Government, Kano State 2026 Approved Budget.
2. Kano State Government, Citizens’ Accountability Report on the Implementation of 2024 Budget.
3. Radio Nigeria Kaduna, rahoto kan wa’adin kammala ayyukan Tal’udu da Dan Agundi, 21 Oktoba 2025.
4. Federal Ministry of Information and National Orientation, rahoto kan ayyukan hanyoyi da gadarori a Kano, 26 Afrilu 2026.
5. Rahotannin kafafen yaɗa labarai na shekarar 2024 kan kimar ayyukan.

📢 KU BIBEMU TA ALFIJIR LABARAI

Ku kasance tare da Alfijir Labarai / Alfijir News domin samun sahihan labarai, rahotanni, bincike da muhimman bayanai daga Kano, Najeriya da duniya.

📩 TUNTUƁA DA HAƊIN GWIWA
Kira/WhatsApp: +2347911113809/ +234 803 207 7835

🌐 KAFAFEFENMU
X: https://twitter.com/Musabestseller?s=09
Facebook: https://www.facebook.com/profile.php?id=100089640289165
Threads: https://www.threads.net/@alfijirlabarai
YouTube: https://www.youtube.com/@BestsellerChannel12
Instagram: https://www.instagram.com/musa_bestseller?utm_source=qr&r=nametag

📲 WhatsApp Group:
https://chat.whatsapp.com/Ilj1iz8v3sa3nBfrCz9U6f

ALFIJIR LABARAI MEDIA SERVICES
Gaskiya • Kan Lokaci • Amintacce

© 2026 Alfijir Labarai Media Services

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *