KANO: ANA BUƘATAR ƘARIN MA’AIKATAN LAFIYA 9,419 — 7,271 DAGA CIKINSU A PHC

IMG 154943 301026 1793371790763

UWAR JIKI: PRIMARY HEALTHCARE A JIHAR KANO

FITOWA TA 8

Bincike na Musamman daga Alfijir Labarai — 2026

Samun ma’aikatan lafiya masu ƙwarewa yana daga cikin muhimman ginshiƙan ingantaccen tsarin kula da lafiya ta farko. Ko da an gina cibiyar lafiya, idan babu isassun ma’aikatan jinya, ungozoma, ma’aikatan kula da lafiyar al’umma da sauran ƙwararru, samar da ingantacciyar kulawa ga marasa lafiya na iya fuskantar ƙalubale.

A ranar 18 Oktoba 2026, an wallafa rahoto kan taron Kwamitin Jagoranci na Ma’aikatan Lafiya a Jihar Kano, inda aka bayyana cewa jihar na da gibin ma’aikatan lafiya 9,419 bisa buƙatun da aka ƙayyade a tsarin Minimum Service Package.

Daga cikin wannan adadi, ana buƙatar ƙarin ma’aikata 7,271 a Hukumar Kula da Primary Healthcare, yayin da ake buƙatar 2,148 a Hukumar Kula da Asibitoci.

Wannan bayanin ya sake jawo hankali kan tambayar yadda jihar ke shirin rage ƙarancin ma’aikata, musamman a cibiyoyin kula da lafiya ta farko.

GIBIN MA’AIKATA 9,419: ME ALKALUMAN SUKE NUFI?

Bisa bayanan da aka bayyana a taron, gibin ma’aikata ya shafi likitoci, ma’aikatan jinya, ungozoma da Community Health Extension Workers (CHEWs).

An bayyana cewa:

– Ana buƙatar ƙarin ma’aikata 7,271 a Hukumar Kula da Primary Healthcare.
– Ana buƙatar ƙarin ma’aikata 2,148 a Hukumar Kula da Asibitoci.
– Jimillar gibin da aka bayyana a waɗannan hukumomi biyu ita ce ma’aikata 9,419.

Waɗannan alkaluma suna nuna girman buƙatar ma’aikatan lafiya da aka gano a tsarin tantancewar da aka gabatar.

Sai dai yana da muhimmanci a fahimci cewa adadin da aka bayyana shi ne gibin da rahoton ya nuna bisa buƙatun tsarin Minimum Service Package. Ba za a ɗauke shi a matsayin cikakken adadin ma’aikatan da ba sa aiki a halin yanzu ba, domin ana buƙatar bayanan baya-bayan nan kan ma’aikatan da ke aiki, waɗanda aka ɗauka, waɗanda suka yi ritaya da waɗanda aka tura zuwa wasu wurare.

AN ƊAUKI SABABBIN MA’AIKATA 2,037 — SHIN SUN ISA?

A ranar 30 Satumba 2026, Gwamnatin Jihar Kano ta gabatar da takardun ɗaukar aiki ga sabbin ma’aikatan lafiya 2,037. Gwamna Abba Kabir Yusuf ya bayyana cewa an ɗauki ma’aikatan ne domin rage ƙarancin ƙwararru da kuma inganta ayyukan lafiya a cibiyoyin gwamnati.

Rahotannin da aka wallafa sun bayyana cewa cikin sabbin ma’aikatan akwai likitoci 250, ma’aikatan jinya 250, ungozoma 250, masu aikin pharmacy 40, Community Health Officers 150, Junior Community Health Extension Workers 50, da ma’aikatan gwaje-gwajen lafiya 50, tare da sauran ƙwararru.

Wannan ɗaukar ma’aikata mataki ne mai muhimmanci. Amma ba za a iya cewa ya kawar da gibin ma’aikata ba tare da samun bayanan da ke nuna inda aka tura sabbin ma’aikatan da kuma waɗanda suka fara aiki ba.

Haka kuma, bai dace a cire adadin sabbin ma’aikata 2,037 kai tsaye daga gibin 9,419 a ce an rage gibin da wannan adadi ba. Ana buƙatar sanin ko dukkan waɗanda aka ɗauka suna cikin nau’o’in ma’aikatan da aka lissafa a gibin, da kuma yadda aka rarraba su tsakanin hukumomi da cibiyoyi.

TAMBAYAR DA HAR YANZU BA A SAMU AMSARTA BA: INA AKA TURA SABABBIN MA’AIKATAN?

Ga binciken Primary Healthcare, muhimmin batu ba wai adadin ma’aikatan da aka ɗauka kawai ba ne, har da wuraren da aka tura su.

Abubuwan da ya kamata a tantance sun haɗa da:

1. Nawa daga cikin sabbin ma’aikatan aka tura cibiyoyin Primary Healthcare?
2. Nawa aka tura manyan asibitoci da sauran hukumomin lafiya?
3. Waɗanne ƙananan hukumomi da cibiyoyi suka fi samun sabbin ma’aikata?
4. Shin an rarraba ma’aikatan bisa buƙatar kowace cibiya?
5. Shin akwai jerin sunayen ma’aikatan da aka tura, wuraren aikinsu da ranar da suka fara aiki?
6. Bayan wannan ɗaukar ma’aikata, mene ne sabon adadin gibin da hukumomi suka tantance?

A lokacin shirya wannan rahoto, ba mu da cikakken bayanin rarraba sabbin ma’aikatan da zai ba mu damar amsa waɗannan tambayoyi.

Wannan ba yana nufin ba a rarraba ma’aikatan ba ne. Yana nufin cewa har yanzu muna buƙatar bayanan da za su tabbatar da wuraren da aka tura su da tasirin ɗaukar ma’aikatan ga cibiyoyin lafiya.

BA YAWAN MA’AIKATA KAWAI BA NE MUHIMMI

Rahoton taron Kwamitin Jagoranci na Ma’aikatan Lafiya ya kuma nuna cewa matsalolin sashen sun haɗa da rashin daidaiton rarraba ma’aikata, ƙarancin wasu ƙwararru na musamman, da kuma ƙarancin bayanan da aka rubuta game da horar da ma’aikatan lafiya.

Wannan yana nuna cewa rage gibin ma’aikata ba ya tsaya ga ɗaukar sababbin ma’aikata kawai. Ana kuma buƙatar tsarin rarraba su bisa buƙata, horar da su, inganta ƙwarewarsu da tabbatar da cewa suna gudanar da ayyukansu a wuraren da aka tura su.

A matakin Primary Healthcare, samun ma’aikatan da suka dace a wuraren da ake buƙatarsu na iya taimakawa wajen inganta kulawar mata masu juna biyu, jarirai, yara da sauran masu zuwa cibiyoyin lafiya.

Sai dai auna tasirin wannan aiki yana buƙatar bayanan ma’aikata da kuma tantance yanayin ayyukan cibiyoyin lafiya.

ABIN DA ALFIJIR LABARAI ZA TA BI BAYA

A mataki na gaba, Alfijir Labarai za ta mayar da hankali kan neman bayanan rarraba sabbin ma’aikatan lafiya da kuma sabon matsayin gibin ma’aikata a cibiyoyin Primary Healthcare.

Za mu nemi bayanai kan adadin ma’aikatan da aka tura kowace cibiya, nau’in ƙwarewarsu, da ko sun fara aiki. Haka kuma, za mu kwatanta bayanan hukumomi da abin da za a iya tabbatarwa a wasu cibiyoyin lafiya.

Manufar wannan bincike ita ce fahimtar ko matakan da aka ɗauka suna rage gibin ma’aikata a wuraren da jama’a suka fi buƙatar kulawar lafiya.

Bayanin cewa ana buƙatar ƙarin ma’aikatan lafiya 9,419 a Kano, ciki har da 7,271 a sashen Primary Healthcare, ya nuna girman buƙatar da aka bayyana a tsarin tantance ma’aikatan jihar.

Ɗaukar sabbin ma’aikata 2,037 kuma mataki ne da gwamnati ta sanar da shi domin ƙarfafa ayyukan lafiya. Amma har yanzu ana buƙatar bayanan rarraba ma’aikatan da sabon rahoton gibin ma’aikata kafin a iya tantance tasirin ɗaukar su.

Alfijir Labarai za ta ci gaba da bin wannan batu, tare da neman bayanai daga hukumomin da abin ya shafa da kuma kiyaye bambanci tsakanin abin da aka sanar, abin da takardun hukuma suka tabbatar, da abin da har yanzu ake buƙatar bincikawa.

MAJIYOYI

1. Rahoton taron Kwamitin Jagoranci na Ma’aikatan Lafiya na Jihar Kano, wanda aka wallafa a ranar 18 Oktoba 2026.
2. The Punch, “Kano clears N32bn pension backlog, hires 2,037 health workers,” 2 Oktoba 2026.
3. Kano State Government, Kano State PHC Human Resource Mapping and Recruitment Plan 2025–2028.

📢 KU BIBIYI ALFIJIR LABARAI

Ku kasance tare da Alfijir Labarai / Alfijir News domin samun sahihan labarai, rahotanni, bincike da muhimman bayanai daga Kano, Najeriya da duniya.

📩 TUNTUƁA DA HAƊIN GWIWA

WhatsApp: +234 0701 111 3809
KIRA: +234 803 207 7835

🌐 KAFAFEFENMU
X: https://twitter.com/Musabestseller?s=09
Facebook: https://www.facebook.com/profile.php?id=100089640289165
Threads: https://www.threads.net/@alfijirlabarai
YouTube: https://www.youtube.com/@BestsellerChannel12
Instagram: https://www.instagram.com/musa_bestseller?utm_source=qr&r=nametag

📲 WhatsApp Group:
https://chat.whatsapp.com/Ilj1iz8v3sa3nBfrCz9U6f

ALFIJIR LABARAI MEDIA SERVICES
Gaskiya • Kan Lokaci • Amintacce

© 2026 Alfijir Labarai Media Services

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *