MANYAN LABARAN NAJERIYA
1. KOGI: AN YI TAMBAYOYI KAN KUƊI NAIRA BILIYAN 7 DA AKA CE AN KASHE WAJEN GYARAN ASIBITOCIN FARKO
Wani bincike mai zurfi da jaridar PREMIUM TIMES ta wallafa ranar Lahadi ya nuna cewa akwai tambayoyi kan yadda gwamnatin Jihar Kogi ta gudanar da shirin gyaran cibiyoyin kula da lafiya matakin farko (PHCs), wanda ta ce ta kashe sama da Naira biliyan 7 a kansa.
Gwamnatin jihar ta bayyana cewa ta ware kuɗaɗen domin gyara cibiyoyin lafiya 88, sannan daga baya ta sanar da ƙaddamar da cibiyoyi 80.
Sai dai binciken ya gano wasu wuraren da ba a kammala ayyukansu ba, ƙarancin ma’aikatan lafiya, rashin wadataccen ruwa da wutar lantarki, da kuma cibiyoyin da ba su fara bayar da cikakken sabis ba.
Binciken kwangiloli huɗu ya nuna jimillarsu ta kai kusan Naira biliyan 6.1.
PREMIUM TIMES ta bayyana cewa ba ta samu cikakken jerin cibiyoyin da aka ce an ƙaddamar ba, da kuma takardun tabbatar da kammala ayyukan.
Wannan bincike bai tabbatar da karkatar da kuɗaɗen gwamnati ba, amma ya nuna buƙatar gwamnati ta fito da cikakkun bayanai domin jama’a su san yadda aka yi amfani da kuɗinsu.
2. NDLEA: AN KAMA ‘YAR ƘASAR UGANDA DA KILOGRAM 1.15 NA COCAINE A FILIN JIRGIN SAMA NA LAGOS
Hukumar yaƙi da sha da fataucin miyagun ƙwayoyi ta Najeriya, NDLEA, ta sanar da kama wata ‘yar ƙasar Uganda mai shekaru 34, mai suna Farida Nansubuga, a filin jirgin saman Murtala Muhammed da ke Lagos.
Hukumar ta ce an kama matar ne a ranar 3 ga Nuwamba, 2026, yayin da take shirin tafiya ƙasarta.
Binciken da jami’an hukumar suka gudanar ya kai ga gano ƙwayoyin cocaine guda 87 masu nauyin kilogiram 1.15, waɗanda aka ɓoye a jikinta.
A cewar NDLEA, matar ta shigo Najeriya ne a ranar 29 ga Oktoba tare da wasu mambobin cocinta domin halartar taron addu’a a Lagos.
Hukumar ta ce matar ta tsaya a Najeriya domin karɓar wani kaya da ake zargin miyagun ƙwayoyi ne a madadin wata kawarta.
Hukumar ta kuma sanar da wasu cafke miyagun ƙwayoyi a jihohin Lagos, Ondo da Edo.
3. OGUN: ’YAN SANDA SUN CETO MUTANE 10 DA AKA YI GARKUWA DA SU, SUN KASHE WANDA AKE ZARGI DA GARKUWA
Rundunar ’yan sandan Jihar Ogun ta sanar da ceto fasinjoji 10 da aka yi garkuwa da su a yankin Orita Fufu, Awa-Ijebu.
An yi garkuwa da mutanen ne a ranar 3 ga Nuwamba, 2026, lokacin da suke cikin motar haya.
Rundunar ta ce an sako mutanen ba tare da sun samu rauni ba da misalin ƙarfe 8:30 na daren Asabar, 7 ga Nuwamba.
A wani samame da jami’an rundunar suka kai da misalin ƙarfe 1 na daren Lahadi, sun yi musayar wuta da wasu da ake zargi da garkuwa da mutane a wani maboyarsu da ke hanyar Ibadan zuwa Ijebu-Ode.
A yayin artabun, an kashe mutum guda da ake zargi, yayin da wasu suka tsere da raunukan harbin bindiga.
Rundunar ta ce ta ƙwato bindigar AK-47, harsasai 20, kuɗi Naira miliyan 1.376 da wayar hannu.
An ce ana ci gaba da farautar waɗanda suka tsere.
4. JIRGIN ƘASA: AN TSARA ƘADDAMAR DA LAYIN JIRGIN ƘASA NA KADUNA ZUWA KANO A 3 GA DISAMBA
Majalisar yaƙin neman zaɓen shugaban ƙasa ta jam’iyyar APC ta bayyana cewa ana sa ran ƙaddamar da wani sashe na layin dogo na Kaduna zuwa Kano a ranar 3 ga Disamba, 2026.
A cewar sanarwar da Dele Alake ya fitar ranar Lahadi, aikin layin dogon mai tsawon kilomita 203 ya kai kusan kashi 90 cikin 100 na kammalawa.
Sanarwar ta kuma ce sashen Jaji zuwa Kano, mai tsawon kusan kilomita 190, yana cikin sassan da aka tsara ƙaddamarwa.
Haka kuma, aikin layin Kano zuwa Katsina da Maradi ya kai kusan kashi 70 cikin 100 na kammalawa.
Ya kamata a lura cewa sanarwar ƙaddamarwar ta fito ne daga majalisar yaƙin neman zaɓen APC, don haka ana jiran cikakken bayanin hukumomin sufuri kan fara zirga-zirgar fasinjoji.
5. PDP: JAM’IYYAR TA GARGAƊI TINUBU KAN ƘARUWAR TASHE-TASHEN HANKALI GABANIN ZAƁEN 2027
Jam’iyyar PDP ta yi kira ga Shugaba Bola Ahmed Tinubu da ya ɗauki matakan gaggawa domin dakile tashin hankalin siyasa da hare-haren da ake zargin ana kai wa ‘yan adawa gabanin zaɓen 2027.
Shugaban kwamitin riƙon ƙwarya na jam’iyyar, Kabiru Tanimu Turaki, ya bayyana cewa dole ne a kare rayukan ‘yan Najeriya da kuma tabbatar da zaman lafiya a ƙasar.
Jam’iyyar ta buƙaci shugaban ƙasa ya fito fili ya yi Allah-wadai da duk wani hari kan ‘yan siyasa, tare da umartar hukumomin tsaro su binciki waɗanda ake zargi da hannu a irin waɗannan hare-hare.
PDP ta kuma nemi a samar da cikakken tsarin tsaro domin kare ‘yan takara, masu kaɗa ƙuri’a da wuraren gudanar da gangamin siyasa.
Turaki ya jaddada cewa babu wata muradin siyasa da ya kamata ta fi zaman lafiyar Najeriya muhimmanci.
6. RIVERS: TINUBU YA GUDANAR DA GANGAMIN APC A FATAKWAL, YA YI YABO GA WIKE DA FUBARA
Shugaban ƙasa Bola Ahmed Tinubu ya gudanar da gangamin yaƙin neman zaɓen shugaban ƙasa na 2027 a filin wasa na Adokiye Amiesimaka da ke Fatakwal, Jihar Rivers.
A yayin taron, Tinubu ya yaba da sulhun siyasa tsakanin Gwamna Siminalayi Fubara da Ministan Babban Birnin Tarayya, Nyesom Wike.
Gwamna Fubara ya bayyana goyon bayansa ga Tinubu, yayin da Wike ya kuma yi magana kan haɗin gwiwar siyasa da ayyukan raya ƙasa.
Taron ya kasance wani muhimmin mataki na ƙarfafa goyon bayan APC a Jihar Rivers gabanin babban zaɓen 2027.
7. TARABA: GWAMNA YA SA HANNUNSA A UMARNIN HANA WULAƘANTA KUƊIN NAJERIYA
Gwamnan Jihar Taraba, Agbu Kefas, ya sanya hannu kan umarnin zartarwa mai lamba 01 na shekarar 2026, domin ƙarfafa mutunta kuɗin Najeriya.
Umarnin ya shafi hana fesa kuɗi, tattake su, yayyaga su da sauran ayyukan da suka saba wa dokokin ƙasa.
Gwamnan ya bayyana cewa ba a hana bayar da kyautar kuɗi a wuraren bukukuwa ba, amma ana buƙatar amfani da hanyoyin da suka dace kamar ambulan, tura kuɗi ta banki da sauran hanyoyin biyan kuɗi na zamani.
Ya kuma umurci ma’aikatun gwamnati da hukumomin da abin ya shafa su wayar da kan jama’a.
8. SOJOJIN NAJERIYA: AN MAIDO DA IKON AMFANI DA SHAFIN RUNDUNAR A X BAYAN KUTSEN INTANET
Rundunar sojojin Najeriya ta sanar da dawo da cikakken ikon gudanar da shafinta na hukuma a kafar X, @HQNigerianArmy, bayan matsalar kutsen intanet da aka samu a ranar 29 ga Agusta, 2026.
Mai magana da yawun rundunar, Kanar Appolonia Anele, ta ce an dawo da ikon gudanar da shafin hannun rundunar.
Ta bayyana cewa shafin zai ci gaba da wallafa sahihan bayanai kan ayyukan sojoji, nasarorin da suka samu da kuma sauran bayanan da suka shafi rundunar.
Sai dai rundunar ba ta bayyana yadda aka yi nasarar dawo da shafin ba, ko kuma waɗanda suka aikata kutsen.
LABARAN ƘASASHEN WAJE
9. SENEGAL: AKALLA MUTANE 21 SUN MUTU A NUTSAR KWARYAR ƘAURACE-ƘAURACE
Akalla mutane 21 ne suka mutu bayan nutsewar wata kwale-kwale da ke ɗauke da masu ƙoƙarin ƙaura ta ruwa a gabar tekun Senegal.
Ma’aikatar cikin gida ta Senegal ta tabbatar da cewa zuwa yammacin ranar Asabar, 7 ga Nuwamba, an gano gawarwakin mutane 21, yayin da aka samu mutum guda da rai.
Hatsarin ya faru ne kusa da garin Kébémer, a arewacin birnin Dakar.
Hukumomin ƙasar sun ce ana ci gaba da neman waɗanda ka iya tsira daga hatsarin, yayin da Ministan cikin gida ya shirya ziyartar wurin a ranar Litinin.
Hanyar tekun Atlantika da ke haɗa yammacin Afirka da tsibirin Canary na Spain na daga cikin hanyoyin ƙaura mafi haɗari a duniya.
10. AFIRKA TA KUDU: JAM’IYYAR ANC TA SAMU BABBAR RAGUWAR GOYON BAYAN MASU ZAƁE
Jam’iyyar African National Congress (ANC) mai mulkin Afirka ta Kudu ta fuskanci gagarumin koma baya a zaɓen ƙananan hukumomin ƙasar.
Bayanan sakamakon zaɓen da kamfanin dillancin labarai na Reuters ya wallafa ranar Lahadi sun nuna cewa ANC ta samu kashi 30.76 cikin 100 na ƙuri’un da aka kada, idan aka kwatanta da kashi 45.59 da ta samu a zaɓen 2021.
Jam’iyyar Democratic Alliance (DA) ta samu kashi 24.64, yayin da jam’iyyar uMkhonto weSizwe ta samu kashi 9.76.
Sakamakon ya nuna raguwar goyon bayan ANC, musamman a wasu manyan biranen ƙasar.
A wurare da dama, babu wata jam’iyya da ta samu rinjayen da za ta iya kafa gwamnati ita kaɗai, lamarin da zai tilasta tattaunawar haɗin gwiwar mulki.
Sakataren ANC, Fikile Mbalula, ya bayyana sakamakon a matsayin babban koma baya da ke buƙatar jam’iyyar ta yi nazarin halin da take ciki.
MUHIMMAN ABUBUWAN DA YA KAMATA A SA IDO A KAI
1. Yadda gwamnatin Kogi za ta mayar da martani kan binciken kuɗaɗen gyaran cibiyoyin lafiya.
2. Tabbatar da ranar ƙaddamar da layin dogo na Kaduna zuwa Kano.
3. Ci gaban binciken ‘yan sandan Ogun kan sauran waɗanda ake zargi da garkuwa da mutane.
4. Matakan hukumomin tsaro kan hare-haren siyasa gabanin zaɓen 2027.
5. Yadda za a aiwatar da umarnin gwamnan Taraba kan mutunta kuɗin Najeriya.
6. Tattaunawar haɗin gwiwar jam’iyyun siyasa a ƙananan hukumomin Afirka ta Kudu.
BAYANIN EDITA
Wannan fitowa ta ƙunshi labarai 10 da aka sake tantancewa.
An cire labaran da ba a samu isasshiyar hujja a kansu ba, tare da gyara bayanan da suka shafi ranaku da wuraren da abubuwa suka faru.
An kuma bambanta sanarwar jam’iyya da sanarwar hukuma, musamman a batun ƙaddamar da layin dogo na Kaduna zuwa Kano.
ALFIJIR LABARAI NA NAN KAN MANUFARSA TA AIKIN JARIDA MAI BIN SAHIHANCI, ADA
LCI DA KARE MURADUN AL’UMMA.
📢 KU BIBIYI ALFIJIR LABARAI
Ku kasance tare da Alfijir Labarai / Alfijir News domin samun sahihan labarai, rahotanni, bincike da muhimman bayanai daga Kano, Najeriya da duniya.
📩 TUNTUƁA DA HAƊIN GWIWA
WhatsApp: +234 0701 111 3809
KIRA: +234 803 207 7835
🌐 KAFAFEFENMU
X: https://twitter.com/Musabestseller?s=09
Facebook: https://www.facebook.com/profile.php?id=100089640289165
Threads: https://www.threads.net/@alfijirlabarai
YouTube: https://www.youtube.com/@BestsellerChannel12
Instagram: https://www.instagram.com/musa_bestseller?utm_source=qr&r=nametag
📲 WhatsApp Group:
https://chat.whatsapp.com/Ilj1iz8v3sa3nBfrCz9U6f
ALFIJIR LABARAI MEDIA SERVICES
Gaskiya • Kan Lokaci • Amintacce
© 2026 Alfijir Labarai Media Services
