NAJERIYA
1. Kuɗaɗen shiga daga ma’adinan Najeriya sun haura Naira biliyan 101
Ministan Ma’adinai, Dele Alake, ya bayyana cewa Najeriya ta samu sama da Naira biliyan 101 daga ɓangaren ma’adinai tsakanin Janairu da Satumba 2026. Ya ce kuɗaɗen shiga sun ƙaru daga Naira biliyan 70 a shekarar 2025, inda ya danganta ci gaban da sauye-sauyen da gwamnati ta aiwatar.
2. Kotu ta tsare ɗan jarida Daniel Ojukwu har zuwa 1 ga Disamba
Wata Babbar Kotun Tarayya da ke Abuja ta bayar da umarnin ci gaba da tsare ɗan jarida Daniel Ojukwu a gidan gyaran hali na Kuje har zuwa ranar 1 ga Disamba, 2026, lokacin da za a saurari buƙatarsa ta beli.
An gurfanar da shi kan tuhume-tuhume 12 da suka shafi dokar laifukan intanet, waɗanda suka samo asali daga rahoton bincikensa kan zargin almundahana da kuɗaɗen gwamnati. Ojukwu ya musanta tuhumar. Ya kamata a jaddada cewa zargi ne da ake shari’a a kansa, ba hukuncin kotu ba.
3. Majalisar Wakilan Amurka za ta saurari batun tsaron Najeriya
Kwamitin kula da Afirka na Majalisar Wakilan Amurka ya tsara gudanar da zaman sauraron ƙorafe-ƙorafe a ranar Alhamis, 12 Nuwamba, 2026, kan matakan Najeriya na kare Kiristoci da inganta tsaro a yankin Middle Belt.
An sanya jami’an Ma’aikatar Harkokin Wajen Amurka da wasu masana a cikin waɗanda za su gabatar da bayanai. Wannan sanarwa ce ta zaman da za a gudanar gobe, ba rahoton abin da aka riga aka tattauna ba.
KANO
4. Kano ta gabatar da kasafin kuɗin 2027 na Naira tiriliyan 1.107
Gwamna Abba Kabir Yusuf ya gabatar wa Majalisar Dokokin Jihar Kano da shawarar kasafin kuɗin shekarar 2027 mai jimillar Naira tiriliyan 1.107.
Gwamnatin jihar ta bayyana cewa ilimi ne ya fi samun kaso a cikin kasafin. Sai dai akwai saɓani a wasu rahotanni kan ko kaso 28 ko 30 cikin 100 aka ware. Saboda haka, ya dace a jira cikakken takardar kasafin domin tabbatar da adadin ƙarshe kafin a wallafa kaso a matsayin tabbataccen lissafi.
5. Kamfanin A.B. Jan Ruwa ya zargi gwamnatin Kano da karɓe masa fili a Chalawa
Kamfanin A.B. Jan Ruwa Enterprises ya zargi gwamnatin Jihar Kano da karɓe wani ɓangare na filinsa da ke Chalawa, Ƙaramar Hukumar Kumbotso, domin wani shirin masana’antu da yake da alaƙa da aikin bututun iskar gas na AKK.
Manajan kamfanin, Abdullahi Hashimu, ya ce an fara shinge a filin ba tare da sanar da kamfanin yadda ya kamata ba. Ya bayyana cewa matakin ya kawo cikas ga shirinsu na gina masana’antar samar da zare da auduga.
Wannan zargi ne da kamfanin ya gabatar. Ba a samu cikakken martanin gwamnatin jihar kan zargin ba a lokacin haɗa rahoton.
AFRIKA
6. Ƙungiyar farar hula a Malawi ta shirya zanga-zanga ranar 17 ga Nuwamba
Concerned Citizens of Malawi People Power Movement ta sanar da shirinta na gudanar da zanga-zangar ƙasa baki ɗaya ranar 17 Nuwamba, 2026, domin nuna adawa da ƙarancin man fetur, ƙarancin kuɗin waje da yawan katsewar wutar lantarki.
Ƙungiyar ta ce za a gudanar da zanga-zangar a Blantyre, Zomba, Lilongwe da Mzuzu. Wannan shiri ne da ƙungiyar ta sanar; ba zanga-zangar da aka riga aka gudanar ba.
7. Jakaya Kikwete ya nemi taimakon Majalisar Ɗinkin Duniya kan zaɓen Sudan ta Kudu
Jakada na Tarayyar Afirka, Jakaya Kikwete, ya buƙaci Majalisar Ɗinkin Duniya ta taimaka wajen tabbatar da zaman lafiya a zaɓen Sudan ta Kudu da aka tsara gudanarwa ranar 22 ga Disamba, 2026.
Ya yi gargaɗin cewa zaɓen da ba a gudanar cikin lumana da adalci ba na iya ƙara tsananta rikicin siyasa da tsaro a ƙasar.
8. Hare-haren ADF sun kashe aƙalla mutum 22 a gabashin Congo
Aƙalla fararen hula 22 ne suka mutu, yayin da aka sace wasu mutum 10, bayan jerin hare-haren da aka danganta da ƙungiyar Allied Democratic Forces (ADF) a yankin Mambasa na lardin Ituri, gabashin Jamhuriyar Dimokuraɗiyyar Congo.
Rahotannin da aka samu sun ce hare-haren sun shafi wurare takwas tsakanin ranar Talata da Laraba. Adadin waɗanda suka mutu na wucin gadi ne, saboda wasu yankunan ba su da sauƙin isa.
9. Kenya ta sallami majinyacin Ebola na ƙarshe
Hukumar Lafiya ta Duniya ta tabbatar cewa Kenya ta sallami majinyacinta na ƙarshe da ke karɓar maganin Ebola a ranar 11 Nuwamba. Haka kuma, mutane 11 da suka kasance cikin sa ido sun kammala lokacin bibiyarsu.
Ƙasar ta fara ƙidayar kwanaki 42 daga 12 Nuwamba. Idan ba a samu sabon kamuwa ba a wannan lokacin, ana sa ran za a ayyana Kenya a matsayin ƙasar da ta kawar da barkewar cutar a ranar 23 Disamba, 2026.
10. Barkewar Ebola a Congo ta yi sanadin mutuwar sama da mutum 5,000
Rahotannin lafiya da aka wallafa sun nuna cewa barkewar Ebola a Jamhuriyar Dimokuraɗiyyar Congo ta yi sanadin mutuwar dubban mutane, yayin da adadin waɗanda suka kamu ya haura 11,000.
Alkaluman da Associated Press ta wallafa sun nuna mutum 11,042 da suka kamu da mutum 5,387 da suka mutu. Wannan barkewar cuta na ci gaba da zama babban ƙalubalen lafiya a yankin.
DUNIYA
11. Amurka: Ƙuri’a ta 211 da 204 ta dakile matakin da ya shafi ƙudurin tsige Pete Hegseth
Majalisar Wakilan Amurka ta kada ƙuri’a 211 kan 204 a kan wani mataki da ya shafi tura ƙudurin tsige Ministan Tsaro Pete Hegseth zuwa Kwamitin Shari’a.
Bayanan hukuma na Majalisar sun nuna cewa ƙuri’ar ta shafi batun tura ƙudurin ne, ba ƙuri’a ta ƙarshe kan tsige ministan ba.
12. Rasha da Ukraine sun cimma matsaya kan musayar fursunonin yaƙi
Bayan tattaunawar kwanaki biyu da aka gudanar a Abu Dhabi tsakanin wakilan Ukraine, Rasha da Amurka, babban mai shiga tsakani daga Ukraine, Rustem Umierov, ya bayyana cewa an cimma matsaya kan wata babbar musayar fursunonin yaƙi.
Sai dai ya ce akwai sauran aiki mai wahala, kuma manyan bambance-bambance kan batun kawo ƙarshen yaƙin da kuma tsaron Ukraine suna nan.
13. Lauyan gwamnati a Bangladesh ya yi bayani kan damar Sheikh Hasina ta ɗaukaka ƙara
Babban Lauyan Gwamnatin Bangladesh, Ruhul Quddus Kazal, ya bayyana cewa batun ɗaukaka ƙarar tsohuwar Firaminista Sheikh Hasina kan hukuncin kisa da aka yanke mata yana da alaƙa da wa’adin da doka ta tanada.
Ya yi nuni da wani shari’a ta baya da ta shafi Abul Kalam Azad, yana mai cewa kotun koli ce za ta yanke hukunci kan ko za a amince da ƙarar da aka shigar bayan wa’adin doka. Don haka, ba daidai ba ne a gabatar da batun a matsayin sabon hukuncin kotu da ya rufe duk wata hanya ta shari’a.
WASANNI
Ba a samu isassun bayanan da aka tabbatar daga majiyoyin wasanni masu inganci da za su ba mu damar wallafa jerin sakamakon wasannin da aka buga a yau ba. Saboda haka, ba mu saka sakamakon da ba a tabbatar ba.
TAKAITAWA
Rahoton yau ya fi mayar da hankali kan tattalin arzikin Najeriya, kasafin kuɗin Kano, shari’ar ɗan jarida Daniel Ojukwu, matsalar tsaro a gabashin Congo, matakan yaƙi da Ebola a Kenya da kuma tattaunawar Rasha da Ukraine.
A ɓangaren siyasar duniya, batun Sheikh Hasina da ƙuri’ar Majalisar Wakilan Amurka kan ƙudurin da ya shafi Pete Hegseth na daga cikin abubuwan da suka ja hankali.
MAJIYOYI
1. Premium Times — Kuɗaɗen shiga daga ma’adinan Najeriya.
2. Associated Press — Shari’ar Daniel Ojukwu.
3. U.S. House of Representatives — Sanarwar zaman sauraron batun tsaron Najeriya.
4. Channels Television — Kasafin kuɗin Kano na 2027.
5. Kano News — Zargin A.B. Jan Ruwa Enterprises.
6. African Press Agency — Shirin zanga-zangar Malawi.
7. Associated Press — Zaɓen Sudan ta Kudu.
8. Associated Press — Hare-haren ADF a Congo.
9. World Health Organization — Sallamar majinyacin Ebola na ƙarshe a Kenya.
10. Associated Press — Alkaluman Ebola a Congo.
11. U.S. House Clerk — Sakamakon ƙuri’ar Majalisar Wakilai.
12. Ukrainska Pravda — Tattaunawar Abu Dhabi.
13. bdnews24.com — Bayanin Babban Lauyan Gwamnatin Bangladesh.
ALFIJIR LABARAI — Sahihan Labarai, Bincike da Ilimantarwa.
