ARBAUNA HADITH — HADISI NA 2 MUSULUNCI, IMANI DA IHSANI: HADISIN JIBRILU (AS)

IMG 105006 291026 1793267418917

GABATARWA

A yau za mu koyi Hadisi na 2 a cikin Al-Arba’una An-Nawawiyyah, wanda ya bayyana ginshiƙan Musulunci, Imani da ma’anar Ihsani, tare da wasu alamomin tashin Alƙiyama.

1. MAI RUWAYAR HADISI

Umar bn Al-Khattab (RA) ne ya ruwaito wannan hadisi. Ya bayyana yadda Mala’ika Jibrilu (AS) ya zo wajen Manzon Allah ﷺ a siffar mutum, ya tambaye shi muhimman tambayoyi game da addini.

2. LAF AZIN HADISI DA LARABCI

عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ:

بَيْنَمَا نَحْنُ جُلُوسٌ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ ﷺ ذَاتَ يَوْمٍ، إِذْ طَلَعَ عَلَيْنَا رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ، شَدِيدُ سَوَادِ الشَّعَرِ، لَا يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ السَّفَرِ، وَلَا يَعْرِفُهُ مِنَّا أَحَدٌ، حَتَّى جَلَسَ إِلَى النَّبِيِّ ﷺ، فَأَسْنَدَ رُكْبَتَيْهِ إِلَى رُكْبَتَيْهِ، وَوَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ، وَقَالَ:

يَا مُحَمَّدُ، أَخْبِرْنِي عَنِ الْإِسْلَامِ.

فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ:

«الْإِسْلَامُ أَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ، وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ، وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ، وَتَصُومَ رَمَضَانَ، وَتَحُجَّ الْبَيْتَ إِنِ اسْتَطَعْتَ إِلَيْهِ سَبِيلًا».

قَالَ: صَدَقْتَ.

قَالَ: فَأَخْبِرْنِي عَنِ الْإِيمَانِ.

قَالَ:

«أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ، وَمَلَائِكَتِهِ، وَكُتُبِهِ، وَرُسُلِهِ، وَالْيَوْمِ الْآخِرِ، وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ».

قَالَ: صَدَقْتَ.

قَالَ: فَأَخْبِرْنِي عَنِ الْإِحْسَانِ.

قَالَ:

«أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ، فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ».

قَالَ: فَأَخْبِرْنِي عَنِ السَّاعَةِ.

قَالَ:

«مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنَ السَّائِلِ».

قَالَ: فَأَخْبِرْنِي عَنْ أَمَارَاتِهَا.

قَالَ:

«أَنْ تَلِدَ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا، وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الْعَالَةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ».

ثُمَّ انْطَلَقَ، فَلَبِثْتُ مَلِيًّا، ثُمَّ قَالَ:

«يَا عُمَرُ، أَتَدْرِي مَنِ السَّائِلُ؟»

قُلْتُ: اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ.

قَالَ:

«فَإِنَّهُ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ دِينَكُمْ».

Madogara: Sahih Muslim, Hadisi na 8.

3. FASSARAR HADISI ZUWA HAUSA

Umar (RA) ya ce: Wata rana muna zaune tare da Manzon Allah ﷺ, sai ga wani mutum mai tsananin farin tufafi da baƙin gashi ya zo. Ba a ga alamun tafiya a jikinsa ba, kuma babu wanda ya san shi.

Ya zauna kusa da Annabi ﷺ, ya tambaye shi game da Musulunci.

Annabi ﷺ ya ce:

“Musulunci shi ne ka shaida cewa babu abin bautawa da gaskiya sai Allah, kuma Muhammadu Manzon Allah ne; ka tsayar da sallah, ka bayar da zakka, ka yi azumin Ramadan, sannan ka yi aikin Hajji idan kana da ikon zuwa.”

Mutumin ya ce: “Ka faɗi gaskiya.”

Sai ya tambayi Annabi ﷺ game da Imani.

Ya ce:

“Ka yi imani da Allah, Mala’ikunsa, Littattafansa, Manzanninsa, Ranar Lahira, da ƙaddara, alherinta da sharrinta.”

Sai ya tambaye shi game da Ihsani.

Annabi ﷺ ya ce:

“Ka bauta wa Allah kamar kana ganinsa; idan ba ka ganinsa, to, lallai Shi yana ganinka.”

Ya tambayi Annabi ﷺ game da lokacin tashin Alƙiyama.

Annabi ﷺ ya ce:

“Wanda aka tambaya ba shi da masaniya a kanta fiye da wanda yake tambaya.”

Sai ya tambayi alamominta. Annabi ﷺ ya ambaci baiwa za ta haifi uwargijiyarta, da kuma ganin makiyayan tumaki matalauta, waɗanda a baya ba su da takalma ko sutura, suna gasa wajen gina manyan gine-gine.

Bayan mutumin ya tafi, Annabi ﷺ ya tambayi Umar (RA) ko ya san wanda ya yi tambayoyin.

Umar ya ce Allah da Manzonsa ne suka fi sani.

Sai Annabi ﷺ ya bayyana cewa Jibrilu ne ya zo domin ya koya wa mutane addininsu.

4. MUHIMMAN DARUSSA

Na farko: Ginshiƙan Musulunci

Musulunci yana da ginshiƙai guda biyar: Shahada, Sallah, Zakka, Azumin Ramadan da Hajji ga mai iko.

Na biyu: Ginshiƙan Imani

Ginshiƙan Imani guda shida su ne imani da Allah, Mala’iku, Littattafai, Manzanni, Ranar Lahira da ƙaddara.

Na uku: Ihsani

Ihsani yana nufin bautar Allah da cikakken kulawa, tare da sanin cewa Allah yana ganin ayyukanmu a fili da ɓoye.

Na huɗu: Sanin lokacin Alƙiyama

Allah ne kaɗai Ya san takamaiman lokacin tashin Alƙiyama. Ba daidai ba ne a ƙayyade ranar ba tare da hujja ba.

Na biyar: Neman ilimi

Hadisin yana nuna muhimmancin tambaya da koyarwa domin fahimtar addini.

5. HUJJOJIN ALƘUR’ANI

Hujja ta farko — Ginshiƙan Imani

Allah Maɗaukakin Sarki Ya ce:

﴿آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ﴾

Ma’ana: “Manzo ya yi imani da abin da aka saukar masa daga Ubangijinsa, haka ma muminai.”

Madogara: Suratul Baƙara, aya ta 285.

Hujja ta biyu — Sanin lokacin Alƙiyama

Allah Ya ce:

﴿إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ﴾

Ma’ana: “Lallai Allah ne a wurinsa akwai sanin Sa’a.”

Madogara: Suratu Luqman, aya ta 34.

6. ABIN DA ZA MU KOYA A YAU

Darasinmu shi ne cewa addini yana buƙatar imani na gaskiya, aikata ibada da kyautata halaye. Mu riƙa neman ilimi daga ingantattun madogara, mu kuma yi ƙoƙarin aiwatar da abin da muka koya.

7. ADDU’A

Ya Allah! Ka ƙarfafa imanimmu, Ka taimake mu wajen tsayar da salloli da kiyaye wajibai. Ka sanya mu cikin bayinka masu kyautata ibada da mu’amala, Ka ba mu ilimi mai amfani, Ka kuma sa mu yi aiki da shi.

Ya Allah! Ka gafarta mana, Ka shiryar da mu zuwa ga hanya madaidaiciya, Ka sa ƙarshenmu ya kasance cikin imani.

Amin, Ya Rabbal Alamin.

8. MANAZARTA

1. Imam An-Nawawi, Al-Arba’una An-Nawawiyyah, Hadisi na 2.
2. Imam Muslim, Sahih Muslim, Hadisi na 8.
3. Alƙur’ani Mai Girma: Suratul Baƙara, aya ta 285; Suratu Luqman, aya ta 34.

KAMMALAWA

Hadisin Jibrilu yana tattara muhimman ginshiƙan addinin Musulunci, yana kuma tunatar da mu muhimmancin imani, ibada da kyautata ayyuka.

📢 KU BIBIYI ALFIJIR LABARAI

Ku kasance tare da Alfijir Labarai / Alfijir News domin samun sahihan labarai, rahotanni, bincike da muhimman bayanai daga Kano, Najeriya da duniya.

📩 TUNTUƁA DA HAƊIN GWIWA

WhatsApp: +234 0701 111 3809
KIRA: +234 803 207 7835

🌐 KAFAFEFENMU
X: https://twitter.com/Musabestseller?s=09
Facebook: https://www.facebook.com/profile.php?id=100089640289165
Threads: https://www.threads.net/@alfijirlabarai
YouTube: https://www.youtube.com/@BestsellerChannel12
Instagram: https://www.instagram.com/musa_bestseller?utm_source=qr&r=nametag

📲 WhatsApp Group:
https://chat.whatsapp.com/Ilj1iz8v3sa3nBfrCz9U6f

ALFIJIR LABARAI MEDIA SERVICES
Gaskiya • Kan Lokaci • Amintacce

© 2026 Alfijir Labarai Media Services

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *