FITOWA TA 8
Tarihin Uwargidan Shugaban Ƙasa a Jamhuriya ta Biyu da Darussan da Za Mu Koya
Tarihin Najeriya ba ya ƙunshe da shugabanni da manufofinsu kaɗai; yana kuma ƙunshe da mutanen da suka kasance wani ɓangare na muhimman lokutan tarihin ƙasar. Daga cikinsu akwai matan shugabannin ƙasa, waɗanda rayuwarsu kan ba mu damar fahimtar yanayin iyali da zamantakewa a lokacin da mazajensu ke riƙe da madafun iko.
A wannan fitowa ta takwas ta shirin “Darussan Koyi Daga Rayuwan Manyan Matan Najeriya,” Alfijir Labarai ya waiwayi tarihin Hajiya Hadiza Shehu Shagari, tsohuwar Uwargidan Shugaban Ƙasar Najeriya a zamanin Jamhuriya ta Biyu, wadda ta kasance matar marigayi Alhaji Shehu Usman Aliyu Shagari.
Rahoton zai yi bayani kan matsayinta a tarihin ƙasa, bayanan da aka samu game da rayuwarta, da kuma darussan da za a iya koya daga tarihin da aka adana game da ita.
1. WACE CE HAJIYA HADIZA SHEHU SHAGARI?
Hajiya Hadiza Shehu Shagari, wadda aka kuma sani da Hadiza Dawaiya Shagari, ta kasance matar marigayi Alhaji Shehu Usman Aliyu Shagari, shugaban Najeriya na farko a Jamhuriya ta Biyu.
Bayanan National Library of Nigeria sun bayyana ta a matsayin tsohuwar Uwargidan Shugaban Ƙasa daga shekarar 1979 zuwa 1983. Haka kuma, bayanan wannan ɗakin karatu sun nuna cewa an haife ta a shekarar 1940 ko 1941, yayin da ta rasu a ranar 12 ga Agusta, 2021.
Sai dai, cikakkun bayanai game da karatunta, aikinta kafin ta zama matar shugaban ƙasa, da wasu fannoni na farkon rayuwarta ba su bayyana sosai a majiyoyin da aka samu ba. Saboda haka, ba za mu ƙara bayanan da ba mu samu sahihin tushe a kansu ba.
2. MATSAYINTA A ZAMANIN JAMHURIYA TA BIYU
A ranar 1 ga Oktoba, 1979, Najeriya ta koma tsarin mulkin farar hula bayan mulkin soja, inda Alhaji Shehu Shagari ya zama shugaban ƙasa. Ya riƙe wannan matsayi har zuwa ranar 31 ga Disamba, 1983, lokacin da sojoji suka kifar da gwamnatinsa.
A tsawon wannan lokaci, Hajiya Hadiza ta kasance matar shugaban ƙasa. Wannan matsayi ya sanya sunanta cikin tarihin matan da suka kasance a Fadar Shugaban Ƙasar Najeriya a farkon shekarun mulkin dimokuraɗiyyar bayan zamanin mulkin soja.
Duk da haka, yana da muhimmanci a bambanta matsayinta na matar shugaban ƙasa da ayyukan gwamnati da mijinta ya gudanar. Ba daidai ba ne a danganta mata nasarori ko ƙalubalen gwamnatin ba tare da hujjojin da suka tabbatar da irin rawar da ta taka ba.
3. RAYUWA A KUSA DA MULKIN ƘASA
Kasancewa matar shugaban ƙasa na iya haɗawa da wakilci a tarukan jama’a, halartar bukukuwa da hulɗa da al’umma. Amma ba dukkan matan shugabannin ƙasa ne suke da ayyuka iri ɗaya ba, kuma ba za a ɗauka cewa kowacce ta jagoranci wani shiri na musamman ba sai an samu bayanan da suka tabbatar da hakan.
A binciken da aka gudanar domin wannan rahoto, ba a samu isassun takardu masu ƙarfi da za su tabbatar da jerin shirye-shiryen jin ƙai, ayyukan ilimi ko wasu manyan ayyukan da Hajiya Hadiza ta jagoranta da kanta ba.
Wannan ƙarancin bayanai ba ya tabbatar da cewa ba ta bayar da wata gudummawa ba. Yana nuna ne cewa akwai bukatar ƙarin bincike, tsoffin rahotanni, hirarraki da kuma shaidu masu inganci domin a iya bayyana ayyukanta dalla-dalla.
4. RASUWARTA DA SAƘON TA’AZIYYA
Hajiya Hadiza Shehu Shagari ta rasu a ranar Alhamis, 12 ga Agusta, 2021, tana da shekara 80. Sanarwar iyalinta da kafafen yaɗa labarai suka wallafa ta bayyana cewa ta rasu bayan fama da matsalolin COVID-19 a cibiyar killace masu cutar da ke Gwagwalada, Abuja. An gudanar da sallar jana’izarta a Babban Masallacin Ƙasa da ke Abuja.
Bayan rasuwarta, tsohon shugaban ƙasa Muhammadu Buhari ya aika saƙon ta’aziyya ga iyalinta. A cikin saƙon, ya bayyana Hajiya Hadiza a matsayin ginshiƙin ƙarfi da tallafi ga iyalinta, musamman a lokacin da mijinta yake gudanar da ayyukan ƙasa.
Wannan yabo ne da aka bayyana a saƙon ta’aziyya, kuma ya kamata a gabatar da shi a matsayin ra’ayin wanda ya fitar da saƙon, ba a matsayin sakamakon bincike mai zaman kansa ba.
5. DARUSSAN DA ZA MU KOYA DAGA TARIHINTA
Darasi na ɗaya: Muhimmancin tallafin iyali
Saƙon ta’aziyyar da aka fitar bayan rasuwarta ya jaddada irin tallafin da ta bayar ga iyalinta. Wannan yana tunatar da mu cewa kula da iyali da tallafa wa juna na da muhimmanci, musamman ga waɗanda ke fuskantar nauyin manyan ayyuka.
Darasi na biyu: Matsayi ba shi ne ma’aunin gudummawa kaɗai ba
Kasancewa kusa da cibiyar mulki na iya bai wa mutum damar hulɗa da jama’a, amma matsayi shi kaɗai ba ya tabbatar da cewa mutum ya gudanar da wani aikin musamman. Ya kamata a tantance gudummawar mutum bisa bayanai da hujjoji.
Darasi na uku: Adana tarihin mata yana da muhimmanci
Idan ba a adana bayanan rayuwar mata yadda ya kamata ba, wasu ɓangarorin tarihin ƙasa na iya ɓacewa ko su kasance ba a fahimce su sosai ba. Ya dace a riƙa tattara hirarraki, takardu, hotuna da bayanan ayyukan mata domin tsara ingantaccen tarihi.
Darasi na huɗu: Gaskiya ta fi ƙawata tarihi
Girmama mutum ba ya buƙatar a ƙirƙiri ayyukan da ba a tabbatar da su ba. Haka kuma, ƙarancin bayanai ba ya ba mu damar yanke hukuncin cewa mutum bai bayar da wata gudummawa ba. Abin da ya dace shi ne a bayyana abin da aka tabbatar, tare da nuna inda bincike bai kai ga samun cikakkun bayanai ba.
Darasi na biyar: A rarrabe tarihin mutum da tarihin gwamnatin da ya kasance kusa da ita
Hajiya Hadiza ta kasance matar shugaban ƙasa, amma wannan ba yana nufin cewa za a ɗora mata alhakin dukkan manufofi, nasarori ko ƙalubalen gwamnatin mijinta ba. Tarihin kowane mutum yana buƙatar a duba ayyukansa da hujjojin da suka shafe shi kai tsaye.
6. ABIN DA BINCIKEN YA TABBATAR DA ABIN DA YA RAGE
Bayanan National Library of Nigeria da rahotannin kafafen yaɗa labarai sun tabbatar da muhimman bayanai game da Hajiya Hadiza Shehu Shagari: kasancewarta Uwargidan Shugaban Ƙasa daga 1979 zuwa 1983, rasuwarta a ranar 12 ga Agusta, 2021, da kuma bayanin iyalinta game da dalilin rasuwarta.
Sai dai, ba a samu isassun takardu da za su bayyana cikakken tarihin karatunta, aikinta na musamman ko jerin shirye-shiryen da ta jagoranta ba. Saboda haka, waɗannan fannoni suna buƙatar ƙarin bincike kafin a gabatar da su a matsayin tabbatattun bayanai.
Wannan hanya ce ta tabbatar da cewa rahoton ya kasance mai gaskiya, mai adalci, kuma bai wuce abin da majiyoyin bincike suka tabbatar ba.
Hajiya Hadiza Shehu Shagari ta kasance ɗaya daga cikin matan da suka shiga tarihin shugabancin Najeriya a zamanin Jamhuriya ta Biyu. Rayuwarta tana ba mu damar yin tunani kan muhimmancin iyali, nauyin da ke tattare da matsayi, da kuma bukatar adana tarihin mata bisa hujjoji.
Babban darasin wannan fitowa shi ne cewa ingantaccen tarihi yana buƙatar gaskiya, adalci da sahihan bayanai. Idan akwai abin da ba a tabbatar da shi ba, ya dace a bayyana hakan maimakon cike gurbin da zato.
Alfijir Labarai zai ci gaba da binciken rayuwar manyan matan Najeriya, domin adana tarihin ƙasa da gabatar da darussan da al’umma za ta iya koya daga rayuwarsu.
ALFIJIR LABARAI
Gaskiya • Kan Lokaci • Amintacce
MAJIYOYIN BINCIKE
1. National Library of Nigeria — A Portrait of Mrs. Hadiza Shehu Shagari (First Lady Federal Republic of Nigeria 1979–1983).
2. The Guardian Nigeria — Ex-President Shagari’s wife dies of COVID-19 complications, 13 ga Agusta, 2021.
3. Channels Television — Ex-President Shehu Shagari’s Wife, Hadiza Dies At 80, 12 ga Agusta, 2021.
4. TheCable — Hadiza, Shehu Shagari’s wife, dies of COVID-19 complications, 12 ga Agusta, 2021.
5. Punch Newspapers — President, Obaseki condole family as Shagari’s widow, Hadiza, dies, 13 ga Agusta, 2021.
📢 KU BI ALFIJIR LABARAI
Ku kasance tare da Alfijir Labarai / Alfijir News domin samun sahihan labarai, rahotanni, bincike da muhimman bayanai daga Kano, Najeriya da duniya.
📩 TUNTUƁA DA HAƊIN GWIWA
Kira/WhatsApp: +234 803 207 7835
🌐 KAFAFEFENMU
X: https://twitter.com/Musabestseller?s=09
Facebook: https://www.facebook.com/profile.php?id=100089640289165
Threads: https://www.threads.net/@alfijirlabarai
YouTube: https://www.youtube.com/@BestsellerChannel12
Instagram: https://www.instagram.com/musa_bestseller?utm_source=qr&r=nametag
📲 WhatsApp Group:
https://chat.whatsapp.com/Ilj1iz8v3sa3nBfrCz9U6f
ALFIJIR LABARAI MEDIA SERVICES
Gaskiya • Kan Lokaci • Amintacce
© 2026 Alfijir Labarai Media Services
