MU LEKA HUKUMAR ZAƁE
Mu Bincika. Mu Tambaya. Mu Bayyana Abin da Dokar Zaɓe Ta Ce.
FITOWA TA 5 — LITININ, 12 GA OKTOBA 2026
Daga Alfijir Labarai
GABATARWA
A Fitowa ta 4, mun bincika batun Polling Unit, inda muka tambayi ko mai zaɓe ya san wurin da aka sanya shi domin kaɗa ƙuri’arsa a babban zaɓen 2027.
A wannan Fitowa ta 5, za mu duba wani mataki mai muhimmanci: yadda ake tantance mai zaɓe kafin ya samu damar kaɗa ƙuri’a.
Za mu binciki aikin Permanent Voter Card (PVC), yadda Bimodal Voter Accreditation System (BVAS) ke aiki, da abin da dokar Najeriya ta tanada idan mai zaɓe ya fuskanci matsalar tantancewa.
Domin samun katin zaɓe da sanin Polling Unit matakai ne masu muhimmanci, amma akwai kuma tsarin da ake bi domin tabbatar da ainihin mai zaɓe.
MENENE PVC, KUMA MENENE BVAS?
PVC na nufin Permanent Voter Card, wato katin rajistar mai zaɓe na dindindin.
BVAS kuma na nufin Bimodal Voter Accreditation System. Na’ura ce da INEC ke amfani da ita wajen tantance bayanan mai zaɓe da tabbatar da ainihinsa ta hanyar bayanan halittarsa.
A tsarin da INEC ta bayyana, ana amfani da zanen yatsun mai zaɓe, kuma idan wannan hanyar ta gaza, ana iya amfani da tantancewar fuska.
A sauƙaƙe:
PVC katin mai zaɓe ne.
BVAS kuma na’urar tantance mai zaɓe ce.
Samun PVC kaɗai ba ya nufin cewa an riga an kammala tantance mai zaɓe.
YAYA AKE TANTANCE MAI ZAƁE RANAR ZAƁE?
Bisa bayanin INEC kan tsarin kaɗa ƙuri’a, ana bin matakai kamar haka:
Na farko, mai zaɓe zai je Polling Unit ɗin da aka sanya shi tare da PVC ɗinsa.
Na biyu, jami’in zaɓe zai duba katin tare da amfani da BVAS wajen tantance bayanansa.
Na uku, za a yi tantancewar halitta ta hanyar zanen yatsa. Idan wannan hanyar ta gaza, ana iya amfani da tantancewar fuska.
Na huɗu, za a duba sunan mai zaɓen a cikin rajistar masu zaɓe ta wurin da aka sanya shi.
Bayan an kammala tantancewa bisa ƙa’idojin da suka dace, sai a ba mai zaɓen takardar zaɓe.
Wannan yana nuna cewa tantancewa wani muhimmin mataki ne na zaɓe, ba wai nuna katin PVC kawai ba.
ME DOKA TA CE?
Sashe na 47(1) na Electoral Act 2026 ya tanadi cewa duk wanda yake son kaɗa ƙuri’a zai gabatar da kansa ga jami’in zaɓe domin tantancewa a Polling Unit ɗin da aka yi rajistar sunansa, tare da gabatar da PVC ɗinsa.
Sashe na 47(2) ya kuma tanadi amfani da BVAS ko wata na’urar fasaha da INEC ta amince da ita domin tabbatar da bayanan mai zaɓe bisa tsarin da hukumar ta tsara.
Wannan yana nuna cewa tantance mai zaɓe ba zaɓi ba ne kawai ga jami’an zaɓe; wani ɓangare ne na tsarin da doka ta tanada.
IDAN BVAS TA KASA TANTANCE MAI ZAƁE FA?
Wannan tambaya ce mai muhimmanci.
A bayanin INEC, idan tantancewar zanen yatsan mai zaɓe ta gaza, ana iya amfani da tantancewar fuska.
Amma idan ba a samu nasarar tantance mutum ta hanyoyin da aka tanada ba, ba za a ba shi damar kaɗa ƙuri’a kawai saboda yana da PVC ba.
Saboda haka, mai zaɓe ya kamata ya bi umarnin jami’an zaɓe da ƙa’idojin INEC da suka shafi gazawar tantancewa.
Ba daidai ba ne mu ɗauka cewa duk wanda BVAS ta kasa tantancewa ta hanyar farko zai rasa damar zaɓe nan take; akwai bambanci tsakanin gazawar hanyar zanen yatsa da gazawar duk hanyoyin tantancewa da aka tanada.
IDAN NA’URAR BVAS DA KANTA TA SAMU MATSALA FA?
Wannan ya bambanta da lokacin da na’urar take aiki amma ta kasa tantance wani mutum.
Sashe na 47(3) na Electoral Act 2026 ya tanadi abin da zai faru idan BVAS ko wata na’urar tantancewa ta daina aiki a Polling Unit, kuma ba a samar da wata na’ura ta maye gurbinta ba.
A irin wannan yanayi, dokar ta tanadi soke zaɓen a wannan wurin da kuma shirya sabon zaɓe cikin awanni 24 idan INEC ta gamsu cewa sakamakon wurin zai iya yin tasiri sosai ga sakamakon zaɓen da kuma bayyana wanda ya yi nasara a mazabar baki ɗaya.
Wannan tanadi yana da muhimmanci saboda yana nuna cewa matsalar na’ura ba ta kamata a warware ta da zato ko shawarar mutum kawai ba. Dole ne a bi abin da doka ta tanada.
ABIN DA YA KAMATA MAI ZAƁE YA TABBATAR
Kafin ranar zaɓe, mai zaɓe ya kamata ya:
1. Tabbatar yana da PVC ɗinsa.
2. San Polling Unit ɗin da aka sanya shi.
3. Tabbatar sunansa yana cikin rajistar masu zaɓe ta wurin da aka sanya shi.
4. Fahimci cewa BVAS na daga cikin tsarin tantancewa kafin kaɗa ƙuri’a.
5. Idan an samu matsala wajen tantancewa, ya nemi bayani daga jami’an zaɓe kuma a bi ƙa’idojin INEC.
Shirya waɗannan abubuwa tun da wuri zai taimaka wa mai zaɓe ya fahimci tsarin kafin ranar zaɓe.
MU LEKA KANO
A Kano, kamar sauran jihohin Najeriya, fahimtar yadda PVC da BVAS suke aiki yana da muhimmanci yayin da ake shirin babban zaɓen 2027.
Alfijir Labarai zai ci gaba da bibiyar bayanan INEC da tanade-tanaden dokar da suka shafi masu zaɓe, musamman batutuwan rajista, Polling Units, tantancewa da sauran matakan da ke shafar damar jama’a na kaɗa ƙuri’a.
ABIN DA INEC DA DOKA SUKA NUNA
Bayanan INEC da Electoral Act 2026 sun nuna cewa:
PVC na daga cikin abubuwan da mai zaɓe dole ya gabatar domin tantancewa.
BVAS na taimakawa wajen tabbatar da bayanan mai zaɓe da ainihinsa.
Ana iya amfani da tantancewar fuska idan tantancewar zanen yatsa ta gaza.
Idan na’urar tantancewa ta lalace kuma ba a samar da wata ta maye gurbinta ba, Sashe na 47(3) ya tanadi matakin da za a ɗauka bisa sharuddan da dokar ta bayyana.
SHIN KUN FAHIMCI TSARIN?
A Fitowa ta 4, mun tambayi masu karatu ko sun san Polling Unit ɗin da aka sanya su.
A wannan Fitowa ta 5, tambayar ta koma ga matakin da ke zuwa bayan sanin wurin kaɗa ƙuri’a:
SHIN KUN FAHIMCI YADDA PVC DA BVAS KE AIKI WAJEN TANTANCE MAI ZAƁE?
Kuma idan an samu matsala, shin kun san cewa akwai ƙa’idojin da INEC da dokar zaɓe suka tanada?
BA ZA MU YI ZATO BA
Mu Leka Hukumar Zaɓe ba zai yanke hukunci ba tare da hujja ba.
Za mu kawo bayanan da INEC ta bayar.
Za mu duba abin da doka ta tanada.
Za mu bayyana abin da mai zaɓe yake bukatar sani.
Sannan mu bar jama’a su yi tambayoyi, su nemi bayani, su kuma bayyana abubuwan da suka fuskanta.
Domin aikinmu shi ne:
Mu Bincika.
Mu Tambaya.
Mu Bayyana Abin da Dokar Zaɓe Ta Ce.
KARSHE
Sanin Polling Unit yana taimaka wa mai zaɓe ya san inda zai kaɗa ƙuri’arsa.
Sanin aikin PVC da BVAS kuma yana taimaka masa ya fahimci yadda ake tantance shi kafin ya samu damar zaɓe.
Yayin da babban zaɓen 2027 ke gabatowa, yana da muhimmanci jama’a su fahimci waɗannan matakai tun da wuri.
📢 KU BI ALFIJIR LABARAI
Ku kasance tare da Alfijir Labarai / Alfijir News domin samun sahihan labarai, rahotanni, bincike da muhimman bayanai daga Kano, Najeriya da duniya.
📩 TUNTUƁA DA HAƊIN GWIWA
Kira/WhatsApp: +234 803 207 7835
🌐 KAFAFEFENMU
X: https://twitter.com/Musabestseller?s=09
Facebook: https://www.facebook.com/profile.php?id=100089640289165
Threads: https://www.threads.net/@alfijirlabarai
YouTube: https://www.youtube.com/@BestsellerChannel12
Instagram: https://www.instagram.com/musa_bestseller?utm_source=qr&r=nametag
📲 WhatsApp Group:
https://chat.whatsapp.com/Ilj1iz8v3sa3nBfrCz9U6f
ALFIJIR LABARAI MEDIA SERVICES
Gaskiya • Kan Lokaci • Amintacce
© 2026 Alfijir Labarai Media Services