TAMBURAWA: ₦4 BILIYAN, ₦9.9 BILIYAN DA ₦11.99 BILIYAN — ME YA SA ALKALUMAN SUKA BAMBANTA?

IMG 144831 231026 1792763321083

KANO BUDGET WATCH — FITOWA TA 3

Alfijir Labarai | Binciken Kasafin Kuɗi da Ayyukan Gwamnati

Aikin matatar ruwan Tamburawa na daga cikin muhimman ayyukan samar da ruwan sha a Jihar Kano. Saboda muhimmancinsa ga lafiyar jama’a da tattalin arziƙi, yana da kyau a fahimci yadda aka tsara kuɗin aikin, abin da aka bayyana game da kwangilarsa da kuma bayanan da ke akwai game da aiwatar da shi.

A wannan fitowa ta uku ta shirin KANO BUDGET WATCH, Alfijir Labarai ta kwatanta Kasafin Kuɗin Jihar Kano na shekarar 2026 da rahotannin kwangilolin gyaran muhimman cibiyoyin samar da ruwa da sanarwar gwamnatin jihar.

Bayanan da aka wallafa sun ƙunshi alkaluma uku da suka ja hankali: ₦4 biliyan da aka ware a kasafi, ₦9.9 biliyan da aka danganta da kwangilar Tamburawa a wani rahoton jarida, da kuma ₦11.99 biliyan da sanarwar gwamnatin jihar ta danganta da aikin.

Me waɗannan alkaluma suke wakilta, kuma me ya sa bayanan da aka wallafa suka bambanta?

1. KASAFIN 2026 YA WARE ₦4 BILIYAN GA TAMBURAWA

A cikin Kasafin Kuɗin Jihar Kano na shekarar 2026 da aka amince da shi, an ware ₦4,000,000,000, wato naira biliyan huɗu, domin aikin da aka bayyana da sunan “Rehabilitation Works At Tamburawa Treatment Plant”.

Wannan na nufin gyaran matatar ruwan Tamburawa.

An sanya wannan kasafi ƙarƙashin Ma’aikatar Albarkatun Ruwa ta Jihar Kano.

Wannan ya tabbatar da cewa an tanadi ₦4 biliyan domin aikin a cikin kasafin shekarar 2026. Sai dai ware kuɗi a kasafi ba ya tabbatar da cewa an saki kuɗin gaba ɗaya, an biya ɗan kwangila ko an kammala aikin.

Domin fahimtar abin da ya faru bayan amincewa da kasafin, ana buƙatar bayanan sakin kuɗi, takardun biyan kuɗi da rahotannin ci gaban aikin.

Madogara: Kasafin Kuɗin Jihar Kano na 2026.

https://budget.kn.gov.ng/wp-content/uploads/2026/01/Kano-State-2026-Approved-Budget.pdf

2. RAHOTON KWANGILAR ₦9.9 BILIYAN

A ranar 7 ga Mayu, 2026, jaridar The Star ta wallafa rahoton “Kano signs ₦21.29bn contracts to rehabilitate major water facilities”.

Rahoton ya bayyana cewa an sanya hannu kan kwangiloli da jimillar kuɗinsu ta kai ₦21.29 biliyan domin gyaran muhimman cibiyoyin samar da ruwa a Kano.

A cewar rahoton:

– ₦9.9 biliyan an danganta su da kamfanin CGC Nigeria Limited domin gyaran matatar ruwan Tamburawa da tashar famfon ruwan da ke kai ruwa matatar.
– ₦11.39 biliyan an danganta su da kamfanin CCECC Nigeria Limited domin ayyukan da suka shafi tashar famfon ruwan Challawa, matatar ruwanta da kuma maido da ayyukan tafkunan ruwan Goron Dutse.

Rahoton ya kuma ce an tsara kammala ayyukan cikin watanni takwas.

Waɗannan su ne bayanan da jaridar ta wallafa. Alfijir Labarai ba ta gabatar da kwangilolin asali a matsayin takardun da ta tantance da kanta ba, don haka ya dace a bambanta bayanin jaridar da abin da takardun kwangila za su tabbatar.

Madogara: The Star, 7 ga Mayu, 2026.

Kano signs ₦21.29bn contracts to rehabilitate major water facilities

3. SANARWAR GWAMNATI TA AMBACI ₦11.99 BILIYAN GA TAMBURAWA

A ranar 29 ga Mayu, 2026, Gwamnatin Jihar Kano ta wallafa sanarwa mai taken “Gov Yusuf Assures Improved Water Supply in Kano”.

Sanarwar ta bayyana amincewa da jimillar ₦21.89 biliyan domin ayyukan da suka shafi matatun ruwa na Challawa da Tamburawa, tare da wannan rabon:

– ₦9.9 biliyan domin aikin Challawa.
– ₦11.99 biliyan domin aikin Tamburawa.

Wannan rabon ya bambanta da rahoton The Star na 7 ga Mayu, wanda ya danganta ₦9.9 biliyan da Tamburawa, sannan ₦11.39 biliyan da ayyukan Challawa da Goron Dutse.

Saboda haka, akwai bambanci tsakanin yadda rahoton jaridar ya gabatar da rabon kuɗaɗen da kuma yadda sanarwar gwamnatin jihar ta gabatar da su.

Bambancin alkaluman da aka wallafa ba ya tabbatar da cewa an yi kuskure, an karkatar da kuɗi ko an aikata wani laifi. Ana buƙatar takardun kwangila da bayanan hukuma domin fayyace abin da ya faru.

Madogara: Gwamnatin Jihar Kano, 29 ga Mayu, 2026.

Gov. Yusuf Assures Improved Water Supply in Kano

4. ME YA SA ALKALUMAN SUKA BAMBAƊANTA?

Bayan kwatanta bayanan da aka wallafa, akwai muhimman abubuwa uku da ya kamata a fahimta.

Na farko: ₦4 biliyan na kasafi.

Wannan shi ne kuɗin da aka ware domin gyaran matatar Tamburawa a cikin kasafin shekarar 2026. Ba ya tabbatar da cewa an kashe kuɗin ko an biya ɗan kwangila.

Na biyu: ₦9.9 biliyan na rahoton kwangila.

Rahoton The Star ya danganta wannan adadi da aikin Tamburawa da tashar famfon ruwanta, sannan ya danganta ₦11.39 biliyan da ayyukan Challawa da Goron Dutse.

Na uku: ₦11.99 biliyan na sanarwar gwamnati.

Sanarwar gwamnatin Kano ta 29 ga Mayu ta danganta wannan adadi da aikin Tamburawa, yayin da ta danganta ₦9.9 biliyan da Challawa.

Abin da bai bayyana a bayanan da aka duba ba shi ne dalilin wannan bambanci. Ba za a iya tabbatar da ko an samu sauyin tsarin kwangila, gyaran alkaluma ko wani dalili ba sai an samu takardun asali.

5. KASAFI, KWANGILA, BIYAN KUƊI DA KAMMALA AIKI BA ABU ƊAYA BA NE

A binciken kuɗin gwamnati, akwai matakai daban-daban da bai kamata a gauraya su ba.

Ware kuɗi a kasafi: Yana nuna an tanadi kuɗi domin wani aiki.

Amincewa da kwangila: Yana nuna an amince da wani tsari na aiwatar da aiki bisa sharuddan da aka gindaya.

Sanya hannu kan kwangila: Yana nuna an kulla yarjejeniya tsakanin ɓangarorin da abin ya shafa.

Sakin kuɗi da biyan ɗan kwangila: Waɗannan suna buƙatar bayanan kuɗi da takardun biyan kuɗi da za su nuna adadin kuɗin da aka saki ko aka biya.

Kammala aiki: Yana buƙatar shaidar ci gaban aikin, binciken inganci, rahoton duba aiki ko takardar tabbatar da karɓar aikin.

Saboda haka, sanarwar kwangila kaɗai ba ta tabbatar da cewa an biya dukkan kuɗin kwangilar ko an kammala aikin yadda aka tsara ba.

6. WAƊANNE TAKARDU NE ZA SU FAYYACE LAMARIN?

Domin jama’a su samu cikakken bayani, waɗannan takardu za su taimaka:

1. Takardar bayar da kwangilar aikin Tamburawa.
2. Kwafin yarjejeniyar kwangila da cikakken bayanin ayyukan da aka haɗa a ciki.
3. Bayanin kuɗin da aka amince da shi na ƙarshe, tare da duk wata gyara ko ƙarin kuɗi da aka amince da shi idan akwai.
4. Takardun sakin kuɗi da bayanan biyan kuɗi ga ɗan kwangila.
5. Jadawalin lokacin fara aiki da ranar da aka tsara kammala shi.
6. Rahotannin ci gaban aikin da binciken inganci.
7. Rahoton duba aikin ko takardar karɓar aikin, idan an kai wannan mataki.

Samun waɗannan takardu zai taimaka wajen fahimtar dangantakar da ke tsakanin kasafin kuɗi, kuɗin kwangila da ainihin ci gaban aikin.

7. ME YA SA WANNAN BINCIKE YA SHAFE JAMA’A?

Ruwa yana da muhimmanci ga lafiyar jama’a, tsafta, gidaje da harkokin kasuwanci. Saboda haka, duk wani babban aikin samar da ruwan sha ya cancanci kulawa ta fuskar yadda ake amfani da kuɗin gwamnati da sakamakon da jama’a za su samu.

Manufar binciken kasafin kuɗi ba wai neman kuskure ko zargin wani ba ne. Manufarsa ita ce taimaka wa jama’a su fahimci abin da aka tsara, abin da aka amince da shi, abin da aka biya da kuma abin da aka aiwatar.

Aikin jarida mai ɗaukar nauyi yana buƙatar a duba takardu, a nemi bayanin hukumomin da abin ya shafa, sannan a gabatar da abin da aka tabbatar cikin adalci.

8. ABIN DA BINCIKEN YA GANO

Bisa bayanan da aka ambata a wannan rahoto:

– Kasafin Kuɗin Jihar Kano na 2026 ya ware ₦4 biliyan domin gyaran matatar ruwan Tamburawa.
– Rahoton The Star na 7 ga Mayu ya danganta ₦9.9 biliyan da Tamburawa, sannan ₦11.39 biliyan da ayyukan Challawa da Goron Dutse.
– Sanarwar gwamnatin Kano ta 29 ga Mayu ta danganta ₦11.99 biliyan da Tamburawa, sannan ₦9.9 biliyan da Challawa.
– Jimillar da rahoton kwangila ya bayar ita ce ₦21.29 biliyan, yayin da sanarwar gwamnati ta bayar da ₦21.89 biliyan.
– Ana buƙatar takardun asali domin fayyace bambancin alkaluman da tabbatar da ainihin matsayin kwangiloli da aiwatar da ayyukan.

Bayanan da aka duba ba su isa su tabbatar da cewa an yi almundahana, an karkatar da kuɗi ko an kammala aikin ba.

Binciken KANO BUDGET WATCH — Fitowa ta 3 ya nuna muhimmancin bambance kasafin kuɗin da aka ware, kuɗin kwangilar da aka ruwaito da kuɗin da sanarwar gwamnati ta danganta da aikin Tamburawa.

Babban abin da ke buƙatar ƙarin haske shi ne dalilin bambancin alkaluman da aka wallafa da kuma ainihin bayanan kwangila, sakin kuɗi da ci gaban aikin.

Alfijir Labarai za ta ci gaba da bin diddigin bayanan da ake da su tare da neman ƙarin bayani daga hukumomin da abin ya shafa, domin jama’a su fahimci yadda ake amfani da kuɗaɗen gwamnati wajen samar da ruwan sha.

Gaskiya • Kan Lokaci • Amintacce

ALFIJIR LABARAI — Muna Bincike. Muna Tambaya. Muna Bayyana Abin da Bayanai Suka Nuna.

MADOGARORI

1. Kasafin Kuɗin Jihar Kano na 2026:
https://budget.kn.gov.ng/wp-content/uploads/2026/01/Kano-State-2026-Approved-Budget.pdf

2. The Star, “Kano signs ₦21.29bn contracts to rehabilitate major water facilities,” 7 ga Mayu, 2026:
https://www.thestar.ng/kano-signs-%E2%82%A621-29bn-contracts-to-rehabilitate-major-water-facilities/

3. Gwamnatin Jihar Kano, “Gov Yusuf Assures Improved Water Supply in Kano,” 29 ga Mayu, 2026:
https://kanostate.gov.ng/gov-yusuf-assures-improved-water-supply-in-kano/

SAƘON EDITA: An bambanta bayanan kasafi da bayanan da kafofin yaɗa labarai da sanarwar gwamnati suka wallafa. Ba a ɗauki bambancin alkaluman a matsayin hujjar aikata laifi ba. Za a ƙara fayyace lamarin idan an samu takardun asali ko amsar hukumomin da abin ya shafa.

📢 KU BI ALFIJIR LABARAI

Ku kasance tare da Alfijir Labarai / Alfijir News domin samun sahihan labarai, rahotanni, bincike da muhimman bayanai daga Kano, Najeriya da duniya.

📩 TUNTUƁA DA HAƊIN GWIWA
Kira/WhatsApp: +234 803 207 7835

🌐 KAFAFEFENMU
X: https://twitter.com/Musabestseller?s=09
Facebook: https://www.facebook.com/profile.php?id=100089640289165
Threads: https://www.threads.net/@alfijirlabarai
YouTube: https://www.youtube.com/@BestsellerChannel12
Instagram: https://www.instagram.com/musa_bestseller?utm_source=qr&r=nametag

📲 WhatsApp Group:
https://chat.whatsapp.com/Ilj1iz8v3sa3nBfrCz9U6f

ALFIJIR LABARAI MEDIA SERVICES
Gaskiya • Kan Lokaci • Amintacce

© 2026 Alfijir Labarai Media Services

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *