DAGA KAMA MUTUM ZUWA HUKUNCIN KOTU: NAFDAC TA SAMU HUKUNCE-HUKUNCE 64, AMMA ME YA FARU DA SABABBIN SHARI’O’IN?

IMG 161322 281026 1793200414948

TABA KA LASHE — DAGA NAFDAC

LARABA, 28 OKTOBA 2026

Gabatarwa

A makon da ya gabata, Alfijir Labarai ya duba sumamen da Hukumar Kula da Ingancin Abinci da Magunguna ta Ƙasa (NAFDAC) ta gudanar a Legas da Aba, tare da lalata kayayyaki a Rivers.

A fitowar da ta biyo baya, mun yi nazari kan alkaluman ayyukan hukumar na Janairu zuwa Agusta 2026, inda aka ruwaito sumame 213, sabbin shari’o’i 474, kama mutane 52 da kuma kammala shari’o’i 295.

A wannan fitowa, mun mayar da hankali kan wani muhimmin mataki na yaƙi da kayayyakin jabu da marasa inganci: hukuncin kotu da kuma yadda ake tabbatar da cewa masu karya doka sun fuskanci hukuncin da ya dace.

Bayanan da aka wallafa a watan Satumba na 2026 sun nuna cewa NAFDAC ta samu hukuncin laifi a shari’o’i 64 da suka shafi jabun kayayyaki tsakanin Yuni 2025 da Yuni 2026. Hukumar ta bayyana cewa hukuncin ya haɗa da zaman gidan yari daga shekara ɗaya zuwa bakwai, ba tare da zaɓin biyan tara a madadin zaman gidan yari ba, a shari’o’in da aka ruwaito.

Wannan bayani ya fito ne daga rahotannin da suka danganta alkaluman ga shugabannin NAFDAC.

Hukunci 64: Me alkaluman suke nufi?

A cewar rahoton da jaridar Guardian Nigeria ta wallafa a ranar 8 ga Satumba, 2026, NAFDAC ta samu hukuncin laifi a shari’o’i 64 da suka shafi jabun kayayyaki a tsakanin Yuni 2025 da Yuni 2026.

Hukumar ta bayyana cewa wannan shi ne adadi mafi yawa da ta samu a cikin shekara guda, bisa bayanin da aka ruwaito daga shugabanninta.

An kuma bayyana cewa hukuncin da aka samu a shari’o’in ya bambanta, inda wasu suka kai zaman gidan yari na shekara ɗaya, wasu kuma suka kai shekara bakwai.

Wannan bayani yana da muhimmanci domin ya nuna cewa ayyukan hukumar ba su tsaya ga bincike, kwace kayayyaki ko kama waɗanda ake zargi kawai ba. Aƙalla wasu daga cikin shari’o’in sun kai ga hukuncin kotu.

Sai dai bai dace mu ɗauki hukunci 64 a matsayin dukkan shari’o’in da NAFDAC ta gudanar ba. Alkaluman sun shafi wani takamaiman lokaci, kuma ba su bayyana cikakken sakamakon kowace shari’a da hukumar ta fara ba.

Misalan laifukan da suka kai ga hukunci

A cikin bayanan da aka ruwaito, akwai shari’o’in da suka shafi samarwa ko sayar da magungunan jabu, ciki har da magungunan kashe ƙwayoyin cuta da magungunan zazzabin cizon sauro.

An kuma ambaci shari’ar wani wurin samar da abubuwan sha na jabu, inda kotu ta yanke wa wanda aka samu da laifi hukuncin zaman gidan yari na shekara biyar a watan Disamba, bisa bayanin da aka wallafa a watan Satumba na 2026.

Wannan misali yana nuna cewa matsalar jabun kayayyaki ba ta shafi magunguna kaɗai ba. Tana iya shafar abubuwan sha da sauran kayayyakin da jama’a ke amfani da su.

Duk da haka, dole ne a bambanta tsakanin misalan da hukumar ta bayyana da cikakken jerin dukkan shari’o’in da aka kammala. Ba mu da cikakken bayanin dukkan sunayen waɗanda aka samu da laifi, kotunan da suka yanke hukunci da sakamakon kowace shari’a cikin alkaluman 64.

Sabbin shari’o’i 474: Ina suka dosa?

A rahoton da aka wallafa a ranar 15 ga Oktoba, 2026, NAFDAC ta bayyana cewa ta buɗe sabbin shari’o’i 474 tsakanin Janairu da Agusta 2026.

A wannan lokacin, hukumar ta kuma ruwaito:

– Sumame 213.
– Kama mutane 52.
– Rufe ko kulle wurare 179.
– Shigar bayanan kwace kayayyaki 821.
– Kammala shari’o’i 295.
– Matakan hukunta masu karya ƙa’idoji na gudanarwa 218.
– Ayyukan lalata kayayyaki guda 22.

Waɗannan alkaluma sun fito ne daga bayanan Sashen Bincike da Tilasta Bin Ƙa’idoji na NAFDAC, kamar yadda Premium Times da sauran kafafen yaɗa labarai suka ruwaito.

Amma akwai tambaya mai muhimmanci: Shari’o’i 295 da aka ce an kammala, nawa ne suka ƙare da hukuncin kotu?

Bayanan da muka samu ba su bayar da cikakken rabon shari’o’in da aka kammala bisa sakamakonsu ba. Saboda haka, ba za mu ce shari’o’i 295 ɗin duk sun kai ga hukunci ba.

Haka kuma, ba za mu iya kwatanta su kai tsaye da hukunci 64 da aka samu tsakanin Yuni 2025 da Yuni 2026 ba, domin lokutan rahotannin sun bambanta.

Me ke faruwa tsakanin kama mutum da yanke hukunci?

Aikin hukumar bincike da tilasta bin ƙa’idoji yana iya haɗawa da tattara bayanan sirri, binciken wuraren da ake zargi, kwace kayayyaki, ɗaukar samfura domin gwajin ƙwararru, yi wa waɗanda ake zargi tambayoyi da miƙa shari’o’i ga hukumomin da suka dace.

Idan shari’a ta kai kotu, sai a bi tsarin shari’a domin gabatar da shaidu da kuma tantance ko an tabbatar da laifin wanda ake tuhuma bisa doka.

Saboda haka, kama mutum ba ya nufin an tabbatar da laifinsa. Haka kuma, buɗe shari’a ba yana nufin an yanke hukunci ba.

Wannan bambanci yana da muhimmanci wajen kare haƙƙin waɗanda ake zargi, tare da tabbatar da cewa masu karya doka sun fuskanci hukuncin da ya dace idan kotu ta same su da laifi.

Abin da ya kamata jama’a su sani game da hukuncin kotu

Hukunci a shari’ar kayayyakin jabu yana da tasiri fiye da hukunta mutum ɗaya kawai. Yana iya taimakawa wajen hana sake samar da kayayyakin da ba su cika ƙa’idoji ba, rage cinikin kayayyakin da aka haramta, da kuma ƙara fahimtar sakamakon karya dokokin da suka shafi lafiyar jama’a.

Sai dai tasirin wannan mataki yana buƙatar a duba wasu bayanai:

Na farko, ya kamata a san irin laifin da aka tabbatar a kotu da kuma hukuncin da aka yanke.

Na biyu, ya dace a bayyana ko an kwace ko lalata kayayyakin da suka shafi shari’ar, bisa tsarin doka.

Na uku, ana buƙatar bayanai kan ko an gano wasu mutanen da ke da alaƙa da samarwa ko rarraba kayayyakin.

Na huɗu, ya kamata a ci gaba da sa ido domin tabbatar da cewa wuraren da aka rufe ba su sake gudanar da irin ayyukan da suka sa aka rufe su ba.

Waɗannan bayanai za su taimaka wajen auna tasirin aikin hukumar fiye da yawan mutanen da aka kama ko kayayyakin da aka kwace.

Abin da har yanzu ba mu tabbatar ba

Alfijir Labarai bai samu cikakken bayanin da zai nuna sakamakon kowace shari’a daga cikin sabbin shari’o’i 474 da aka buɗe tsakanin Janairu da Agusta 2026 ba.

Haka kuma, ba mu da cikakken jerin shari’o’in 295 da aka ce an kammala, domin bayanan da aka wallafa ba su bayyana adadin waɗanda suka ƙare da hukuncin kotu, waɗanda aka yi watsi da su, ko waɗanda aka kammala ta wasu matakan gudanarwa ba.

Ba mu kuma da cikakken bayani kan dukkan sunayen waɗanda aka samu da laifi a cikin hukunci 64 da aka ruwaito, ko sakamakon kowace shari’a ɗaya bayan ɗaya.

Saboda haka, ba za mu yi ikirarin cewa an hukunta dukkan waɗanda aka kama ba, ko kuma cewa dukkan shari’o’in da aka kammala sun ƙare da hukuncin laifi.

Kammalawa

Alkaluman da aka wallafa sun nuna cewa NAFDAC ta samu hukunci a shari’o’i 64 da suka shafi jabun kayayyaki tsakanin Yuni 2025 da Yuni 2026. Haka kuma, hukumar ta bayyana cewa ta buɗe sabbin shari’o’i 474 tare da kammala wasu shari’o’i 295 a tsakanin Janairu da Agusta 2026.

Waɗannan alkaluma suna nuna cewa ana ɗaukar matakai a ɓangaren bincike da shari’a. Amma don a fahimci cikakken sakamakon yaƙin da ake yi da kayayyakin jabu, ana buƙatar ƙarin bayanai kan yadda sabbin shari’o’in suka ƙare da kuma matakan da aka ɗauka bayan hukuncin kotu.

Ga masu amfani da kayayyaki, babban abin da ake fata shi ne a hana kayayyakin da ba su cika ƙa’idoji ba shiga kasuwa, a gano waɗanda ke da alhakin samar da su ko rarraba su, sannan a ɗauki matakan da doka ta tanada.

Madogara

1. Guardian Nigeria, 8 Satumba 2026: “NAFDAC records 64 conviction in one year, intensifies crackdown on fake products.”

2. TheCable, 9 Satumba 2026: “NAFDAC: Chinese syndicates now manufacturing fake products in Nigeria.”

3. Premium Times, 15 Oktoba 2026: “NAFDAC records 213 raids, 474 new cases in eight months.”

4. NAFDAC — Compliance & Enforcement:

📢 KU BIBIYI ALFIJIR LABARAI

Ku kasance tare da Alfijir Labarai / Alfijir News domin samun sahihan labarai, rahotanni, bincike da muhimman bayanai daga Kano, Najeriya da duniya.

📩 TUNTUƁA DA HAƊIN GWIWA

WhatsApp: +234 0701 111 3809
KIRA: +234 803 207 7835

🌐 KAFAFEFENMU
X: https://twitter.com/Musabestseller?s=09
Facebook: https://www.facebook.com/profile.php?id=100089640289165
Threads: https://www.threads.net/@alfijirlabarai
YouTube: https://www.youtube.com/@BestsellerChannel12
Instagram: https://www.instagram.com/musa_bestseller?utm_source=qr&r=nametag

📲 WhatsApp Group:
https://chat.whatsapp.com/Ilj1iz8v3sa3nBfrCz9U6f

ALFIJIR LABARAI MEDIA SERVICES
Gaskiya • Kan Lokaci • Amintacce

© 2026 Alfijir Labarai Media Services

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *