MANYAN LABARAN TSARO DA YAƘI DA CIN HANCI A NAJERIYA: SOJOJI SUN CE SUN KASHE ‘YAN TA’ADDA 60, AN CETO MUTANE 42

IMG 143412 111126 1794404061580

EFCC TA BAYYANA NASARORIN KWATO KUƊAƊE DA HUKUNCIN KOTU

ALFIJIR LABARAI | MANYAN LABARAN TSARO DA YAƘI DA CIN HANCI

Laraba, 11 Nuwamba 2026

Hukumomin tsaro na Najeriya sun ci gaba da gudanar da ayyukan yaƙi da ta’addanci, garkuwa da mutane, safarar makamai da sauran laifuffuka a sassa daban-daban na ƙasar.

A wani rahoton ayyukan mako guda da Rundunar Sojojin Najeriya ta fitar, rundunar ta ce ta kashe mutane 60 da take zargi da kasancewa ‘yan ta’adda, ta ceto mutane 42 da aka yi garkuwa da su, sannan ta kama mutane 56 da ake zargi da taimaka wa ƙungiyoyin ta’addanci.

A ɓangaren yaƙi da cin hanci da rashawa kuwa, Hukumar EFCC ta bayyana cewa ta kwato sama da Naira tiriliyan 1.233, tare da samun hukuncin kotu a shari’o’i 10,872 a cikin rahoton ayyukanta na watanni 34.

Waɗannan bayanai sun nuna irin ayyukan da hukumomin ke gudanarwa, amma tambayar da ta rage ita ce: ta yaya waɗannan nasarori ke taimakawa wajen inganta tsaro, kare dukiyar jama’a da ƙarfafa bin doka a Najeriya?

1. Rundunar Sojojin Najeriya: An ce an kashe mutane 60, an ceto mutane 42

A rahoton da aka wallafa ranar 8 Nuwamba 2026, Rundunar Sojojin Najeriya ta bayyana cewa ta kashe mutane 60 da take zargi da kasancewa ‘yan ta’adda, ta ceto mutane 42 da aka yi garkuwa da su, sannan ta kama mutane 56 da ake zargi da taimaka wa ƙungiyoyin ta’addanci, safarar makamai da samar musu da kayayyakin tallafi.

Daraktan yaɗa labaran ayyukan tsaro na rundunar, Manjo-Janar Michael Onoja, ya ce ayyukan sun gudana ne a yankunan Arewa maso Gabas, Arewa maso Yamma, Arewa ta Tsakiya da Kudu maso Gabas.

A cewarsa, sojoji sun kuma ƙwato makamai, alburusai da sauran kayayyakin da ake zargin masu aikata laifuffuka suna amfani da su.

Wasu daga cikin ayyukan da aka gudanar

A Buni Yadi, Jihar Yobe, rundunar ta ce ta dakile harin da aka kai wa sojoji. Bayan artabu, ta bayyana gano gawarwakin mutane 48 da take zargi da kasancewa ‘yan ta’adda, tare da ƙwato bindigogin AK-47 da sauran makamai.

A Bitta, Jihar Borno, rundunar ta kuma bayyana gano wasu gawarwaki bakwai a wani aikin daban. Rahoton ya kuma ambaci wasu gawarwaki uku da aka gano a wani aikin bin sawu na daban. Saboda haka, ba daidai ba ne a haɗa dukkan waɗannan gawarwaki a matsayin waɗanda aka gano a wuri guda.

A Jihar Kebbi, sojoji sun gudanar da aikin ceto bayan hare-haren da suka shafi yankin Ribah da wasu hanyoyi, inda aka ceto mutanen da aka yi garkuwa da su.

A Jihar Neja kuwa, rundunar ta ce ta ceto mutane 15 da aka yi garkuwa da su bayan wani aikin da ta gudanar a yankin Kontagora.

A Taraba, an ceto fararen hula shida, ciki har da jariri, bayan samun rahoton garkuwa da mutane.

A Kogi, Kwara, Abia da Anambra ma an bayyana wasu ayyukan da suka haɗa da ceto waɗanda aka yi garkuwa da su, kama waɗanda ake zargi da laifuffuka da kuma ƙwato makamai.

Rundunar ta ce an gudanar da ayyukan ne ta hanyar haɗin gwiwa tsakanin sojoji da sauran hukumomin tsaro.

2. EFCC: Sama da ₦1.233 tiriliyan da aka kwato, hukuncin kotu 10,872

Hukumar Yaƙi da Cin Hanci da Rashawa da sauran Laifuffukan Tattalin Arziki (EFCC) ta bayyana cewa ta kwato sama da Naira tiriliyan 1.233, tare da wasu kuɗaɗen ƙasashen waje, a cikin rahoton ayyukanta na watanni 34 na shugabancin Ola Olukoyede.

Shugaban hukumar ya bayyana waɗannan alkaluma ne a yayin gabatar da rahoton ayyukan shugabancinsa, wanda ya ƙunshi lokacin daga 1 Oktoba 2023 zuwa 31 Yuli 2026.

Bisa bayanan da hukumar ta bayar, ta kuma samu hukuncin kotu a shari’o’i 10,872 cikin shari’o’i 14,476 da ta shigar a kotu a wannan lokacin.

Hukumar ta ce ta karɓi ƙorafe-ƙorafe 49,673, ta gudanar da bincike kan shari’o’i 39,615, sannan ta shigar da shari’o’i 14,476 a kotuna.

Daga cikin kuɗaɗen da aka bayyana an kwato akwai:

– Naira: ₦1,233,612,040,411.11
– Dalar Amurka: $684,478,457.32
– Fam na Birtaniya: £373,905.78
– Yuro: €9,343,803.66

A cikin bayanan rabon kuɗaɗen Naira, an bayyana cewa kusan ₦397.26 biliyan sun kasance kuɗaɗen da aka kwato kai tsaye ga Gwamnatin Tarayya, yayin da kusan ₦836.35 biliyan suka shafi kuɗaɗen da aka kwato a madadin mutane, kamfanoni, ma’aikatu, hukumomi, jihohi da sauran waɗanda suka cancanci karɓarsu.

Sai dai akwai muhimmiyar bambanci tsakanin kuɗaɗen da aka kwato da waɗanda aka mayar wa masu su. Rahoton ya bayyana cewa daga cikin kuɗaɗen da aka ambata, an mayar da kusan ₦661.32 biliyan da kuma $492.37m ga waɗanda suka cancanta, yayin da wasu kuɗaɗe ke jiran kammala tantancewa da sauran matakai.

Haka kuma, ya kamata a lura cewa wasu daga cikin alkaluman kuɗaɗen da aka kwato sun shafi lokacin da ya ƙare a 30 Yuni 2026, yayin da wasu alkaluman ayyukan hukumar suka kai 31 Yuli 2026. Don haka, ba za a ɗauki dukkan alkaluman a matsayin waɗanda suka samu a rana ɗaya ko a ƙarƙashin lokaci guda ba.

3. EFCC ta gano matatar mai da ake zargin ba ta da izini a Ogun

A wani aikin daban, EFCC ta bayyana cewa ta gano wata matatar sarrafa man fetur da ake zargin tana aiki ba bisa ƙa’ida ba a yankin Ogere, Jihar Ogun.

Hukumar ta ce an gano wurin ne a ranar 31 Oktoba 2026, bayan wani bincike da ta faɗaɗa.

Ya kamata a bambanta wannan bincike da kama wasu ‘yan ƙasar China 14 da wani ɗan Najeriya a ranar 23 Oktoba 2026, waɗanda EFCC ta danganta da wani bincike kan wuraren sarrafa lithium da ake zargin ba su da izini.

Ba a kama waɗannan mutane 15 a matatar man fetur ɗin Ogere ba, kuma ba a tabbatar da cewa su ne masu gudanar da matatar ba.

A cewar EFCC, jami’anta sun gano tankunan ƙarƙashin ƙasa da wasu kayayyakin da ake zargin an yi amfani da su wajen sarrafa ragowar man fetur.

Hukumar ta ce lokacin da jami’anta suka isa wurin, babu wanda aka samu a wurin. Saboda haka, ba a kama wani mutum a wannan aikin ba. Bincike na ci gaba domin gano masu gudanar da wurin da cikakken tsarin ayyukansa.

4. EFCC ta samu umarnin kotu na ƙwace motocin alfarma da wasu kayayyaki

A ranar 9 Nuwamba 2026, Babbar Kotun Tarayya da ke Legas ta bayar da umarnin ƙwace motocin alfarma guda biyu da wasu na’urorin lantarki ga Gwamnatin Tarayya.

Kayayyakin suna da alaƙa da wani mutum mai suna Ifeanyi Franklyn Arinze, wanda EFCC ta bayyana cewa an taɓa yanke masa hukunci kan laifin damfara ta intanet.

Motocin sun haɗa da Mercedes-Benz GLE 53 AMG da Mercedes-Benz GLC 300 AMG. Sauran kayayyakin sun haɗa da wayoyin hannu da kwamfutar hannu.

EFCC ta bayyana cewa ta nemi ƙwace kayayyakin ne bisa zargin cewa an saye su da kuɗaɗen da aka samu ta hanyar aikata laifuffuka.

Kotun ta bayar da umarnin ƙwace kayayyakin na ƙarshe bayan ta yi la’akari da hujjojin da aka gabatar da kuma bayanin cewa babu wani mai ruwa da tsaki da ya zo ya nuna dalilin da ya sa bai kamata a ƙwace kayayyakin ba.

Wannan hukunci yana nuna yadda EFCC ke amfani da tsarin ƙwace dukiyoyin da ake zargin an samu ta hanyar laifi. Amma ya kamata a bambanta umarnin ƙwace dukiya da hukuncin da ake yankewa mutum a wata sabuwar shari’ar laifi.

5. Babban ƙalubale: Yaya za a tabbatar da cewa nasarorin suna dorewa?

Duk da alkaluman da hukumomin tsaro suka bayyana, akwai buƙatar a ci gaba da bibiyar sakamakon ayyukansu.

A ɓangaren tsaro, ya kamata a duba ko yankunan da aka kwato daga hannun masu tayar da ƙayar baya suna samun zaman lafiya mai ɗorewa, ko mutanen da aka ceto sun samu taimakon da ya dace, da kuma ko an katse hanyoyin samar wa ƙungiyoyin ta’addanci makamai da kayayyakin tallafi.

A ɓangaren EFCC kuwa, yana da muhimmanci a san adadin kuɗaɗen da aka mayar wa waɗanda suka cancanta, yadda ake sarrafa dukiyoyin da aka ƙwato, da kuma ko shari’o’in da aka shigar suna samun cikakken hukuncin kotu.

Haka kuma, dole ne a kiyaye haƙƙin waɗanda ake zargi, domin kama mutum ko kwace dukiya ba ya nufin an tabbatar da laifinsa kai tsaye.

Kammalawa

Ayyukan da Rundunar Sojojin Najeriya ta bayyana sun nuna ci gaba da matsin lamba kan ƙungiyoyin ta’addanci da masu garkuwa da mutane a sassa daban-daban na ƙasar.

A ɓangaren yaƙi da cin hanci kuwa, alkaluman EFCC sun nuna girman kuɗaɗen da hukumar ta ce ta kwato da kuma yawan shari’o’in da ta samu hukuncin kotu a kansu.

Sai dai nasarar hukumomin tsaro ba za a auna ta da yawan kama mutane, ƙwato makamai ko kuɗaɗe kaɗai ba. Ya kamata a kuma auna ta da raguwar laifuffuka, tsaron rayuka da dukiyoyin jama’a, bin doka da kuma yadda ake mayar da dukiyar da aka kwato ga waɗanda suka cancanta.

Alfijir Labarai zai ci gaba da bibiyar ayyukan hukumomin tsaron Najeriya da EFCC, tare da bambance sanarwar hukuma, zargin da ake yi da kuma hukuncin da kotu ta tabbatar.

📢 KU BIBIYI ALFIJIR LABARAI

Ku kasance tare da Alfijir Labarai / Alfijir News domin samun sahihan labarai, rahotanni, bincike da muhimman bayanai daga Kano, Najeriya da duniya.

📩 TUNTUƁA DA HAƊIN GWIWA

WhatsApp: +234 0701 111 3809
KIRA: +234 803 207 7835

🌐 KAFAFEFENMU
X: https://twitter.com/Musabestseller?s=09
Facebook: https://www.facebook.com/profile.php?id=100089640289165
Threads: https://www.threads.net/@alfijirlabarai
YouTube: https://www.youtube.com/@BestsellerChannel12
Instagram: https://www.instagram.com/musa_bestseller?utm_source=qr&r=nametag

📲 WhatsApp Group:
https://chat.whatsapp.com/Ilj1iz8v3sa3nBfrCz9U6f

ALFIJIR LABARAI MEDIA SERVICES
Gaskiya • Kan Lokaci • Amintacce

© 2026 Alfijir Labarai Media Services

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *