SHARI’A SABANIN HANKALI
Za Mu Yi Bincike. Za Mu Yi Tambaya. Sannan Mu Bayyana Abin Da Doka Ta Ce.
Daga Alfijir Labarai
FITOWA TA 2 — LITININ, 21 GA SATUMBA 2026
KANO: IDAN KANA DA ƘORAFI KAN JAMI’IN KOTU, INA ZA KA KAI SHI?
A Fitowa ta 1, mun fara da wata muhimmiyar tambaya:
Idan alkali ko wani jami’in shari’a ya yi kuskure ko ya karya ƙa’idar aikinsa, wa ke da ikon bincikarsa?
Mun gano cewa tsarin shari’a ba ya barin irin waɗannan batutuwa babu hanyar magance su. Akwai hukumomi da tsare-tsare da aka tanada domin karɓar koke-koke, gudanar da bincike da kuma ɗaukar matakan ladabtarwa idan an tabbatar da rashin da’a.
A wannan fitowar, za mu matsa gaba.
Idan kai ɗan ƙasa ne kuma kana ganin wani jami’in kotu ya yi abin da bai dace ba, ina za ka kai ƙorafinka?
Kuma me ya kamata ka sani kafin ka kai shi?
ABIN DA MUKA GANO A KANO
A Jihar Kano, Judiciary Public Complaints Committee (JPCC) na daga cikin hanyoyin da aka tanada domin karɓa da binciken koke-koke da suka shafi harkokin shari’a.
A wasu lamuran, bayan gudanar da bincike, ana gabatar da rahoto da shawarwari ga Kano State Judicial Service Commission (JSC), wadda ke da ikon duba batun da kuma ɗaukar matakin da ya dace a ƙarƙashin dokokin da suka shafi aikinta.
Wannan ba zato ba ne.
A watan Yuli 2026, Kano State Judicial Service Commission ta sanar da matakan ladabtarwa kan wasu jami’an shari’a bayan ta duba rahotanni da shawarwarin kwamitocin da suka shafi koke-koke da batutuwan rashin da’a.
Daga cikin matakan da aka ɗauka akwai ritayar dole da kuma wasu matakan ladabtarwa kan wasu jami’ai.
Wannan ya nuna cewa akwai tsarin da ƙorafi zai iya bi daga gabatarwa zuwa bincike, sannan zuwa matakin hukuma idan an tabbatar da abin da ake zargi.
SOURCE: Punch, 7 July 2026.
AMMA INA TALAKA ZAI FARA?
Wannan ita ce tambayar da muka mayar da hankali a kanta a wannan fitowar.
Idan mutum ya ce:
“An nemi kuɗi a wurina.”
“An yi min abin da bai dace ba a kotu.”
“An samu matsala wajen mu’amalata da wani jami’in kotu.”
“An karya wata ƙa’ida a yadda aka gudanar da al’amarin da ya shafe ni.”
Me zai yi?
A nan ne ilimin tsarin ƙorafi ya zama muhimmi.
Domin mutum ba zai iya neman adalci yadda ya kamata ba idan bai san inda zai kai ƙorafinsa ba.
ƘORAFI BA HUKUNCI BA NE
Wannan wata muhimmiyar ƙa’ida ce da ya kamata jama’a su fahimta.
Idan mutum ya kai ƙorafi kan alkali ko wani jami’in shari’a, hakan ba yana nufin an tabbatar da cewa jami’in ya aikata laifi ba.
Ƙorafi zargi ne da ake buƙatar bincika.
Ana buƙatar a tattara bayanai.
Ana buƙatar a duba hujjoji.
Ana sauraron ɓangarorin da abin ya shafa.
Daga nan ne hukuma mai iko za ta yanke matakin da ya dace.
Saboda haka, a wannan shiri ba za mu mayar da zargi zuwa hukunci ba.
Za mu bambanta tsakanin:
Ƙorafi.
Zargi.
Bincike.
Tabbaci.
Da kuma matakin da doka ta tanada.
BA DUK RASHIN JIN DAƊIN HUKUNCI NE ƘORAFIN RASHIN DA’A BA
Wannan ma yana da muhimmanci.
Idan mutum bai ji daɗin hukuncin kotu ba, wannan shi kaɗai ba ya tabbatar da cewa alkali ya aikata rashin da’a.
A irin wannan yanayi, akwai hanyoyin doka kamar ɗaukaka ƙara, gwargwadon irin shari’ar da ake magana a kai.
Amma idan abin da ake zargi ya shafi:
Cin hanci.
Karɓar kuɗi ba bisa ka’ida ba.
Rashin da’a.
Amfani da mukami ba daidai ba.
Ko wani aiki da ya saba da ƙa’idar aikin jami’in.
Sai batun ƙorafi da ladabtarwa ya shiga.
Wannan bambanci yana da matuƙar muhimmanci domin kada tsarin ƙorafi ya zama hanyar ramuwar gayya kan hukuncin da mutum bai amince da shi ba.
ME YA KAMATA ƘORAFI YA ƘUNSA?
A tsarin National Judicial Council (NJC), ƙorafi kan Judicial Officer yana buƙatar bayani mai ma’ana da za a iya tantancewa.
Daga cikin abubuwan da suka kamata su bayyana akwai:
• Abin da ake zargi ya faru.
• Lokacin da abin ya faru.
• Inda abin ya faru.
• Sunan ko matsayin jami’in da abin ya shafa.
• Bayanai ko hujjojin da za su taimaka wajen binciken ƙorafin.
• Bayanin mai ƙorafin da zai ba da damar tuntubarsa.
Dokokin NJC sun kuma tanadi tsarin da zai bai wa jami’in da ake ƙorafi a kansa damar mayar da martani.
Wannan yana nuna cewa tsarin ba ya dogara ne kawai kan abin da mai ƙorafi ya faɗa; ana kuma ba wanda ake ƙorafin a kansa damar kare kansa.
SOURCE: National Judicial Council — Judicial Discipline Regulations 2017.
ME KE FARUWA BAYAN AN KAI ƘORAFI?
A tsarin NJC, ƙorafi yana shiga tsarin tantancewa kafin a ɗauki matakin da ya dace.
Idan batun ya cancanci bincike, ana iya tura shi ga kwamitin da ya dace domin ƙarin bincike
A lokacin binciken, ana duba bayanai da hujjoji, sannan a ba ɓangarorin da abin ya shafa damar bayyana matsayinsu.
Daga ƙarshe, hukuma mai iko ce ke yanke abin da ya dace bisa tsarin da doka ta tanada.
Saboda haka:
Ƙorafi ba hukunci ba ne.
Bincike ba hukunci ba ne.
Sai an tabbatar da abin da ake zargi kafin a ɗauki matakin ladabtarwa.
ME WANNAN YAKE NUFI GA TALAKA?
Ga ɗan ƙasa da ya shiga kotu, ilimin wannan tsarin yana da muhimmanci.
Domin idan ya fuskanci abin da yake ganin ya saba da ƙa’ida, bai kamata ya tsaya da cewa:
“Ni talaka ne, wa zai saurare ni?”
Ya kamata ya san:
Ina zan kai ƙorafina?
Wane sashe ne ke da alhakin karɓarsa?
Me zan gabatar?
Wa zai bincika?
Kuma me zai faru bayan na kai ƙorafin?
Wannan shi ne abin da Shari’a Sabanin Hankali za ta ci gaba da bincikawa.
ABIN DA ZA MU BINCIKA A FITOWA TA GABA
A Fitowa ta 3, za mu shiga wani mataki mai muhimmanci:
JUDICIARY PUBLIC COMPLAINTS COMMITTEE — JPCC
DAGA KANO ZUWA NAJERIYA
Bincikenmu ba zai tsaya a Kano ba.
Za mu duba yadda tsarin kula da ƙorafe-ƙorafen shari’a yake a sauran jihohi da kuma matakin Tarayya.
MUHIMMIN BAYANI
Shari’a Sabanin Hankali ba shiri ne na yanke wa mutum hukunci a kafafen yaɗa labarai ba.
Ba za mu maye gurbin kotu ba.
Ba za mu ɗauki zargi a matsayin gaskiya ba.
Ba za mu yi amfani da ƙorafi a matsayin hujjar laifi ba.
Za mu bincika.
Za mu tambaya.
Za mu saurari ɓangarorin da abin ya shafa.
Sannan mu bayyana abin da doka ta ce.
Domin idan muna magana kan shari’a:
HUJJA.
DOKA.
DA ADALCI.
Su ne ginshiƙanmu.
⚖️ SHARI’A SABANIN HANKALI
Za Mu Yi Bincike. Za Mu Yi Tambaya. Sannan Kuma Mu Bayyana Abin Da Doka Ta Ce.
Na bincika (SOURCE)
National Judicial Council (NJC)
Judicial Discipline Regulations 2017
National Judicial Council
Frequently Asked Questions on Petitions and Complaints
Punch
“Kano Judiciary Sacks Sharia Court Judge, Suspends Others Over Misconduct”
7 July 2026
Channels Television
“Kano’s Commission Sanctions Eight Judiciary Staff for Alleged Misconduct”
11 November 2024
ALFIJIR LABARAI
Accurate • Timely • Trusted
📢 KU CI GABA DA BIN ALFIJIR LABARAI
Ku kasance tare da Alfijir Labarai / Alfijir News domin samun sabbin labarai, rahotanni, bincike, shirye-shirye da muhimman bayanai daga Kano, Najeriya da sauran ƙasashen duniya.
📞 TUNTUBE MU
Domin samun ƙarin bayani, turo mana da labari, haɗin gwiwa, tallace-tallace, ɗaukar nauyin shirye-shirye ko wasu buƙatu:
📱 +234 803 207 7835
📰 Kuna da labari ko wani muhimmin bayani?
Ku turo mana da labaran gaggawa, sanarwar hukumomi, jawabi, sanarwar taro da abubuwan da suka shafi al’umma domin tantancewa da yaɗawa.
🤝 KU YI HAƊIN GWIWA DA MU
Muna maraba da mutane, ƙungiyoyi, hukumomi da ‘yan kasuwa masu sha’awar:
• Haɗin gwiwar kafafen yaɗa labarai
• Tallace-tallace
• Daukar nauyin shirye-shirye
• Haɗin gwiwar kamfanoni da hukumomi
• Rahotanni na musamman da bincike
• Tallata taruka da shirye-shirye
📞 Domin tattaunawa:
+234 803 207 7835
🌐 KU BI MU A KAFAFEN SADA ZUMUNTA
🐦 X (Twitter):
“Ku bi mu a X” https://twitter.com/Musabestseller?s=09
📘 Facebook:
“Ku bi mu a Facebook” https://www.facebook.com/profile.php?id=100089640289165
🧵 Threads:
“Ku bi mu a Threads” https://www.threads.net/@alfijirlabarai
▶️ YouTube:
“Ku yi Subscibe a YouTube https://www.youtube.com/@BestsellerChannel12
📸 Instagram:
“Ku bi mu a Instagram” https://www.instagram.com/musa_bestseller?utm_source=qr&r=nametag
📲 SHIGA GROUP WHATSAPP
Ku kasance cikin masu samun sabbin labarai, shirye-shirye, rahotanni da muhimman sanarwa kai tsaye ta WhatsApp.
👇👇
https://chat.whatsapp.com/Ilj1iz8v3sa3nBfrCz9U6f?s=cl&p=a&mlu=4&ilr=4
ALFIJIR LABARAI MEDIA SERVICES
Gaskiya • Kan Lokaci • Amintacce
📰 Labarai • Rahotanni • Bincike • Shirye-shirye • Wayar da Kai
© 2026 Alfijir Labarai Media Services
