Muhimman Labarai daga Najeriya, Kano, Afirka da Duniya tare da Wasanni Talata, 17 ga Nuwamba, 2026 — Rahoton Yamma

IMG 205357 171126 1794945250426

Najeriya

1. Tinubu ya bayar da umarnin sakin mutum 78 da aka kama bayan rikicin ayarin motocinsa

Rundunar ’yan sandan babban birnin tarayya Abuja ta tabbatar da cewa an kama mutum 78 bayan wani lamari da ya shafi ayarin motocin Shugaba Bola Ahmed Tinubu a ranar 13 ga Nuwamba, 2026.

A cewar rundunar, an jefi ayarin motocin da duwatsu da wasu abubuwa masu haɗari, lamarin da ya jawo lalacewar motoci da raunata wasu jami’an tsaro. Daga bisani, fadar shugaban ƙasa ta bayar da umarnin a yi wa waɗanda aka kama gargaɗi sannan a sake su bisa afuwar shugaban ƙasa.

2. Hauhawar farashi a Najeriya ta ragu zuwa kashi 14.06 cikin ɗari

Hukumar Ƙididdiga ta Ƙasa (NBS) ta bayyana cewa hauhawar farashin kayayyaki a Najeriya ta ragu zuwa kashi 14.06 cikin ɗari a watan Oktoba, daga kashi 14.63 cikin ɗari a watan Satumba na 2026.

Haka kuma, hauhawar farashin kayan abinci ta ragu zuwa kashi 19.13 cikin ɗari daga kashi 19.59 cikin ɗari. Sai dai bayanan NBS sun nuna cewa a ma’aunin wata zuwa wata, hauhawar farashin ta ƙaru zuwa kashi 0.43 cikin ɗari daga kashi 0.06 cikin ɗari a watan Satumba. Wannan na nuna cewa duk da raguwar ma’aunin shekara-shekara, matsin lambar farashi bai gushe ba.

3. Gobara ta tashi a gidan mai a Legas, NNPC ta fara bincike

Kamfanin NNPC ya tabbatar da cewa an shawo kan gobarar da ta tashi a wani gidan mai da ke yankin Ekoro-Ajasa, a ƙaramar hukumar Alimosho ta jihar Legas.

Kamfanin ya ce an fara bincike domin gano musabbabin gobarar da kuma tantance abin da ya faru. Rahotannin farko sun nuna cewa gobarar ta shafi wasu kayayyaki da motocin da ke wurin. Ana jiran ƙarin cikakken bayani daga hukumomin da ke gudanar da binciken.

4. NDLEA ta kama mutum takwas bisa zargin safarar hodar iblis zuwa Turai

Hukumar yaƙi da sha da fataucin miyagun ƙwayoyi ta Najeriya (NDLEA) ta ce ta kama mutum takwas da ake zargi da kasancewa cikin wata ƙungiyar safarar hodar iblis daga Najeriya zuwa Turai.

A cewar hukumar, an kama waɗanda ake zargin a Legas da Kano a ranakun 30 da 31 ga Oktoba. Ana zargin hanyar safarar ta bi ta Kano zuwa Nijar da Libya kafin kai kayan zuwa Turai. Hukumar ta ce an kwato hodar iblis mai nauyin kusan kilo 13.8.

5. ’Yan bindiga sun kashe jami’in Operation Rainbow da wani mutum a jihar Filato

Rahoton Premium Times ya ce wasu ’yan bindiga da ake zargi sun yi wa wasu mutane kwanton ɓauna a yankin Tadai, ƙaramar hukumar Bokkos ta jihar Filato, inda suka kashe mutum biyu.

Ɗaya daga cikin waɗanda aka kashe sabon kammala horo ne a matsayin kwamandan sashe na Operation Rainbow, wata rundunar tsaro ta jihar. Har zuwa lokacin tattara wannan rahoto, ba a samu cikakken martanin hukumomin tsaro kan lamarin ba.

Kano

6. Rahoto: Motocin CNG guda 222 da aka kawo Kano watanni bakwai da suka wuce har yanzu ba su fara aiki ba

Wani bincike da Premium Times ta wallafa ya nuna cewa motocin CNG da na lantarki guda 222 da aka ƙaddamar a Kano a ranar 14 ga Mayu, 2026, ba su fara jigilar fasinjoji ba har zuwa farkon Nuwamba.

Motocin sun haɗa da bas-bas masu amfani da CNG, motocin da ke amfani da CNG da fetur, motocin lantarki da babura masu ƙafa uku. Kwamishinan sufuri na jihar, Haruna Dederi, ya tabbatar wa jaridar cewa motocin ba su fara aiki ba, duk da cewa an miƙa su ga gwamnatin jihar.

Rahoton ya kuma nuna cewa akwai shawarwarin masu zuba jari kan samar da ƙarin babura masu amfani da wutar lantarki da tashoshin caji, amma ba a gabatar da hujjar cewa an amince da sabon tsarin ko an fara aiwatar da shi ba.

7. ’Yan sanda sun kama mutum takwas bayan rikicin siyasa a Bichi

Rundunar ’yan sandan Kano ta tabbatar da kama mutum takwas bayan rikicin da ya haɗa magoya bayan APC da NDC a garin Bichi ranar Lahadi.

A cewar rundunar, mutum biyar sun ji rauni, sannan motoci 13 suka lalace. Kakakin rundunar ya ce an kwato wasu makamai da abubuwa daga hannun waɗanda aka kama, kuma ana ci gaba da bincike.

Sai dai rundunar ba ta tabbatar da wanda ya fara rikicin ko wanda ya shirya shi ba. Don haka, bai kamata a jingina laifi ga wata jam’iyya ko mutum ba kafin a kammala bincike.

8. Gwamnatin Kano ta sanar da fara biyan haƙƙoƙin ma’aikatan da suka yi ritaya duk wata

Gwamnan Kano, Abba Kabir Yusuf, ya sanar da sauya tsarin biyan wasu haƙƙoƙin ma’aikatan da suka yi ritaya da iyalan ma’aikatan da suka rasu, daga biyan kuɗi lokaci-lokaci zuwa tsarin biyan kuɗi a kowane wata.

Gwamnatin ta ce wannan tsarin zai taimaka wajen biyan basussukan da ake bin waɗanda suka cancanta. Gwamnan ya kuma bayyana cewa za a ci gaba da biyan kuɗaɗen har sai an biya dukkan waɗanda suka cancanta.

9. Gwamnatin Kano ta fitar da ƙarin Naira biliyan 5 domin biyan haƙƙoƙin ma’aikata

Gwamnatin jihar Kano ta sanar da fitar da ƙarin Naira biliyan 5 domin biyan haƙƙoƙin ma’aikatan da suka yi ritaya da iyalan ma’aikatan da suka rasu.

Wannan shi ne kashi na bakwai na shirin biyan kuɗaɗen, wanda gwamnatin ta ce ya kai jimillar Naira biliyan 37 da aka ware zuwa wannan lokaci. Ana buƙatar gwamnati ta ci gaba da bayyana adadin waɗanda aka biya da ragowar bashin domin jama’a su iya bibiyar aiwatar da shirin.

Afirka

10. An gurfanar da shugaban adawa a Mozambique bisa zargin tayar da tarzoma

Shugaban adawa a Mozambique, Venâncio Mondlane, ya gurfana a gaban Kotun Ƙoli ta ƙasar ranar Talata, bisa zarge-zargen tunzura jama’a, ingiza ta’addanci da kira ga rashin bin doka.

Zarge-zargen sun samo asali ne daga kiraye-kirayen zanga-zanga da ya yi bayan zaɓen 2024 da ya ƙi amincewa da sakamakonsa. Mondlane ya musanta aikata laifi, yana mai cewa ya nemi a tabbatar da gaskiyar zaɓen. Shari’ar na jan hankalin ƙungiyoyin kare haƙƙin ɗan Adam da masu sa ido kan dimokuraɗiyya.

11. Gobara ta kashe mutum guda tare da lalata gine-gine sama da 100 a Ghana

Wata gobara a yankin Circle Railway da ke Accra, babban birnin Ghana, ta yi sanadin mutuwar mutum guda tare da lalata gine-gine sama da 100.

Rahotannin kafafen yaɗa labarai na Ghana sun ce gobarar ta shafi shaguna da wasu gine-gine. Hukumomin agajin gaggawa sun shiga aikin kashe gobarar, yayin da ake ci gaba da binciken musabbabinta.

12. Hatsarin mota ya kashe mutum biyar tare da jikkata wasu 17 a Afirka ta Kudu

Mutum biyar sun mutu, yayin da wasu 17 suka samu munanan raunuka a wani hatsarin mota da ya faru kusa da Marken, a lardin Limpopo na Afirka ta Kudu.

Hatsarin ya haɗa motar haya mai kujeru 16 da wata mota. An kai waɗanda suka jikkata asibiti domin samun kulawa. Hukumomin sufuri na yankin na gudanar da bincike kan musabbabin hatsarin.

Duniya

13. Shugaban Mongolia ya sanar da shirin yin murabus bisa zarge-zargen cin hanci da rashawa

Shugaban Mongolia, Ukhnaa Khurelsukh, ya sanar a ranar Talata cewa zai yi murabus domin a gudanar da bincike kan zarge-zargen cin hanci da rashawa da jam’iyyar adawa ta yi masa da wasu manyan jami’an gwamnati.

Shugaban ya musanta zarge-zargen, amma ya ce zai ba da haɗin kai ga masu bincike domin ya kare mutuncinsa. A ƙarƙashin dokar ƙasar, murabus ɗin nasa na buƙatar amincewar majalisar dokoki mai wakilai 126 kafin ya fara aiki.

14. Ƙungiyar ƙasashen Faransanci ta kasa cimma matsaya kan sabon Sakatare Janar

Taron ƙungiyar ƙasashen da ke amfani da harshen Faransanci (Organisation internationale de la Francophonie) da aka gudanar a Phnom Penh ya ƙare ba tare da cimma matsaya kan wanda zai maye gurbin Sakatare Janar Louise Mushikiwabo ba.

Mambobin ƙungiyar sun ɗage zaɓen na tsawon shekara guda, tare da barin Mushikiwabo a kan muƙaminta a lokacin da ake nazarin sauye-sauyen tsarin ƙungiyar. Rikicin diflomasiyya tsakanin wasu ƙasashe, musamman dangane da rikicin gabashin Jamhuriyar Dimokuraɗiyyar Kongo da Rwanda, ya taimaka wajen kawo tsaiko.

15. Ƙasashen ASEAN sun ci gaba da takaita wakilcin gwamnatin Myanmar

Ƙasashen ƙungiyar ASEAN sun sake nuna damuwa kan rashin ci gaba wajen aiwatar da shirin zaman lafiya mai matakai biyar da aka tsara wa Myanmar tun bayan juyin mulkin soja na 2021.

Ƙungiyar ta ci gaba da takaita halartar manyan shugabannin gwamnatin soja a tarukanta, tana mai cewa har yanzu ba a samu isasshen ci gaba wajen kawo ƙarshen rikici da buɗe tattaunawar siyasa ba. Wannan na nuna cewa rikicin Myanmar na ci gaba da zama babban ƙalubale ga haɗin kan ƙasashen yankin.

Wasanni

16. Sakamakon wasannin ƙwallon ƙafa na yau da kuma wasannin da suka shafi Najeriya

Ga sakamakon wasannin da aka kammala da kuma muhimman abubuwan da suka faru a fagen ƙwallon ƙafa:

– Nigeria U-23 4–0 DR Congo U-23: Olympic Eagles ta rama rashin nasarar da ta sha a wasan farko da ci 2–0, inda ta samu nasarar tsallakawa da jimillar ci 4–2 zuwa zagayen ƙarshe na neman gurbin shiga gasar AFCON ta ’yan ƙasa da shekaru 23.
– Tanzania 0–0 Najeriya: Super Eagles ta tashi kunnen doki da Tanzania a wasan neman gurbin shiga AFCON ta 2027.
– Malawi 0–0 Egypt: Ƙungiyoyin biyu sun tashi kunnen doki.
– Ethiopia 0–1 Mozambique: Mozambique ta samu nasara da ƙwallo ɗaya.
– Lesotho 2–1 Gabon: Lesotho ta yi nasara.
– Burundi 1–1 Zambia: Ƙungiyoyin biyu sun raba maki.
– South Sudan 0–1 Angola: Angola ta samu nasara.
– Saudi Arabia 1–2 Uzbekistan: Uzbekistan ta yi nasara a wasan sada zumunta.
– Japan 0–2 Paraguay: Paraguay ta doke Japan.
– Qatar 0–1 Koriya ta Kudu: Koriya ta Kudu ta yi nasara.
– UAE 4–1 Syria: Hadaddiyar Daular Larabawa ta doke Syria.
– China 2–2 Bahrain: An tashi kunnen doki.
– Kyrgyzstan 2–1 Vietnam: Kyrgyzstan ta yi nasara.
– Singapore 0–7 Brazil: Brazil ta samu gagarumar nasara.

Lura: Wasannin da aka nuna a matsayin waɗanda aka kammala ne kawai aka rubuta da sakamako. Wasannin da lokacin farawa bai kai ba ba a saka su cikin sakamakon ƙarshe ba

📢 KU BIBIYI ALFIJIR LABARAI

Ku kasance tare da Alfijir Labarai / Alfijir News domin samun sahihan labarai, rahotanni, bincike da muhimman bayanai daga Kano, Najeriya da duniya.

📩 TUNTUƁA DA HAƊIN GWIWA

WhatsApp: +234 0701 111 3809
KIRA: +234 803 207 7835

🌐 KAFAFEFENMU
X: https://twitter.com/Musabestseller?s=09
Facebook: https://www.facebook.com/profile.php?id=100089640289165
Threads: https://www.threads.net/@alfijirlabarai
YouTube: https://www.youtube.com/@BestsellerChannel12
Instagram: https://www.instagram.com/musa_bestseller?utm_source=qr&r=nametag

📲 WhatsApp Group:
https://chat.whatsapp.com/Ilj1iz8v3sa3nBfrCz9U6f

ALFIJIR LABARAI MEDIA SERVICES
Gaskiya • Kan Lokaci • Amintacce

© 2026 Alfijir Labarai Media Services

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *