MUHIMMAN LABARAI DAGA NAJERIYA, KANO, AFRIKA DA DUNIYA TARE DA WASANNI RAHOTON YAMMA

IMG 221907 121126 1794518356037

Alhamis, 12 ga Nuwamba, 2026

NAJERIYA

1. TINUBU YA CE NAJERIYA TA WUCE MATSAYIN GAGGAWAR GYARAN TATTALIN ARZIKI

Shugaban Ƙasa Bola Ahmed Tinubu ya bayyana cewa Najeriya ta wuce matakin gaggawar gyaran tattalin arziki, inda ya ce gwamnati na ƙoƙarin sauya alkibla zuwa samar da wadata ga jama’a baki ɗaya.

Tinubu ya danganta wannan matsayi da wasu alamomin tattalin arziki, ciki har da ajiyar kuɗaɗen waje da ya ce ta kai kusan dala biliyan 55, da kuma fitar da kayayyakin da ba na man fetur ba da ya zarce dala biliyan 6.

Sai dai Gwamnan Jihar Anambra, Chukwuma Soludo, ya yi gargaɗin cewa ƙaruwar tattalin arziki da kusan kashi 4 cikin 100 ba za ta wadatar wajen rage talauci ko cimma burin tattalin arzikin dala tiriliyan ɗaya ba. Ya bukaci a samu ƙarin bunƙasar tattalin arziki da zuba jari mai yawa.

Muhimmin abin lura: Waɗannan alkaluma bayanai ne da aka danganta ga jawabin shugaban ƙasa; ba su nufin cewa an warware matsalolin tsadar rayuwa da talauci ba.

2. SHAIDAR EFCC TA HADA EMEFIELE DA KADARORIN BILIYOYI

Wani mai bincike na Hukumar Yaƙi da Cin Hanci da Rashawa ta EFCC, Alvan Gurumnaan, ya shaida wa wata kotu ta musamman da ke Ikeja cewa binciken hukumar ya nuna cewa tsohon Gwamnan Babban Bankin Najeriya, Godwin Emefiele, ya mallaki wasu kadarori masu darajar biliyoyin Naira ta hannun wasu mutane a lokacin da yake kan muƙaminsa.

Shaidan ya ambaci wasu kadarori da suka haɗa da gidaje a Ikoyi da Lekki, masana’anta a Agbor da kuma wasu kadarori a Lokogoma, Abuja.

Emefiele na fuskantar tuhume-tuhume 19 da suka shafi zargin karɓar rashawa, buƙatar cin hanci da kuma amfani da muƙami ba bisa ƙa’ida ba. Lauyoyin waɗanda ake tuhuma sun yi ƙin amincewa da wasu sassan shaidar, amma kotu ta amince a ci gaba da sauraron shaidar.

An ɗage shari’ar zuwa ranar 13 ga Nuwamba domin ci gaba da sauraron ƙarar.

Muhimmin abin lura: Waɗannan zarge-zarge ne da shaidan EFCC ya gabatar a kotu; ba hukuncin da kotu ta yanke na tabbatar da laifin Emefiele ba ne.

3. ALƘALIN ALƘALAI YA ƘALUBALANCI ƊALIBAN JAMI’A KAN CI GABAN ƘASA

Alƙalin Alƙalan Najeriya, Mai Shari’a Kudirat Kekere-Ekun, ta yi kira ga waɗanda suka kammala karatu a jami’o’in ƙasar da su yi amfani da iliminsu da ƙwarewarsu wajen taimaka wa ci gaban Najeriya.

Ta yi wannan kira ne a yayin gabatar da lacca ta musamman a bikin yaye ɗalibai na Elizade University da ke Ilara-Mokin, Jihar Ondo.

Ta kuma shawarci matasa da kada su rasa bege ko su yi watsi da damar bayar da gudummawa ga ƙasarsu saboda ƙalubalen tattalin arziki, rashin aikin yi da sauran matsalolin da ake fuskanta.

KANO

4. ’YAN SANDA SUN KAMA MUTUM HUƊU KAN ZARGIN FASHEN GONA A KANO

Rundunar ’Yan Sandan Jihar Kano ta sanar da kama wasu mutane huɗu da ake zargi da hannu a wani hari da aka kai gonar kiwon kaji a yankin Yankaba Road, kusa da Tokarawa.

A cewar sanarwar rundunar, maharan sun yanka kaji 84 tare da satar kwandunan ƙwai guda 13 da wasu kayayyaki.

Mai magana da yawun rundunar, CSP Abdullahi Haruna Kiyawa, ya bayyana cewa jami’an rundunar sun kama waɗanda ake zargin ne bayan dakatar da wata mota kirar Sharon Galaxy a yankin Kofar Dawanau a ranar 6 ga Nuwamba.

Rundunar ta ce an kuma gano buhunan abincin kaji guda 35 da wasu kayayyaki da ake zargin suna da alaƙa da lamarin.

A cewar ’yan sanda, harin ya faru ne a ranar 3 ga Nuwamba, kuma ana ci gaba da neman sauran waɗanda ake zargin sun tsere.

5. BINCIKE A ASIBITIN MURTALA MUHAMMAD YA NUNA MANYAN ABUBUWAN DA SUKA JAWO MUTUWAR MATA MASU JUNA BIYU

Wani binciken bayanan asibiti a Murtala Muhammad Specialist Hospital da ke Kano ya nuna cewa zubar jini da cututtuka sun kasance manyan abubuwan da suka haddasa mutuwar mata masu juna biyu a cikin bayanan da aka nazarta.

Binciken ya duba bayanan mace-mace 1,197 daga shekarar 2011 zuwa 2016. Ya nuna cewa zubar jini ya kai kashi 33.1 cikin 100, yayin da cututtuka suka kai kashi 24.5 cikin 100. Haɗin waɗannan dalilai biyu ya kai kashi 57.6.

Muhimmin abin lura: Waɗannan alkaluma sun shafi bayanan asibitin na shekarun 2011 zuwa 2016 ne; ba sabon ƙididdigar mace-macen mata masu juna biyu a Kano a shekarar 2026 ba ne. Binciken ya nuna muhimmancin inganta kulawar haihuwa da gaggawar magance matsalolin zubar jini da cututtuka.

AFRIKA

6. AMNESTY TA NEMI BINCIKE KAN KISAN KARE DANGI A SOUTH SUDAN

Ƙungiyar kare haƙƙin bil’adama ta Amnesty International ta yi kira ga hukumomin South Sudan da Majalisar Ɗinkin Duniya da su gudanar da cikakken bincike kan kisan gillar da aka yi a garin Abiemnom a ranar 1 ga Maris, 2026.

Rahoton ƙungiyar ya ce aƙalla mutane 213 ne suka mutu a harin, ciki har da yara, jami’an tsaro da fararen hula. An kuma samu raunuka da lalata gidaje da wasu gine-gine.

Amnesty ta zargi hukumomin South Sudan da rundunar wanzar da zaman lafiya ta Majalisar Ɗinkin Duniya (UNMISS) da gazawa wajen ɗaukar matakan kariya duk da cewa akwai bayanan gargaɗi game da yiwuwar harin.

Sai dai batun alhakin kowace hukuma da matakan da ta ɗauka na buƙatar cikakken bincike da amsa daga waɗanda ake zargi.

DUNIYA

7. WAKILAN AMURKA SUN TATTAUNA DA PUTIN KAN YAKIN UKRAINE

Wakilan Shugaban Amurka Donald Trump, Steve Witkoff da Jared Kushner, sun gana da Shugaban Rasha Vladimir Putin a Moscow a wani sabon yunƙuri na neman hanyar kawo ƙarshen yaƙin Ukraine.

Tattaunawar ta biyo bayan ganawar wakilan Rasha, Ukraine da Amurka a Abu Dhabi, inda aka samu ci gaba kan shirin musayar fursunonin yaƙi, amma ba a cimma wata yarjejeniya mai muhimmanci kan manyan batutuwan rikicin ba.

Bayan ganawar Moscow, wakilan Amurka sun nufi Dublin domin tattaunawa da Shugaban Ukraine Volodymyr Zelenskyy.

Putin ya sake jaddada wasu buƙatun Rasha game da tsaro da yankunan da take ikirarin mallaka, yayin da Ukraine ta ci gaba da ƙin amincewa da miƙa yankunanta da Rasha ta mamaye.

8. COP31: ƘASASHEN DA KE FUSKANTAR BARAZANAR SAUYIN YANAYI SUN NEMI ƘARIN TALLAFI

Tattaunawar sauyin yanayi ta COP31 da ke gudana a Antalya, Turkiyya, ta ci gaba da fuskantar sabanin ra’ayi tsakanin ƙasashe masu tasowa da ƙasashen da ke samar da makamashin burbushin halittu.

Ƙasashe masu rauni musamman ƙananan tsibiran da ke fuskantar barazanar hauhawar ruwan teku sun bukaci manyan ƙasashe masu gurɓata muhalli da su ƙara rage hayakin da ke dumama duniya.

Ƙasashe masu tasowa kuma sun nemi ƙarin tallafin kuɗi domin samar da makamashi mai tsafta, daidaita al’umma da tasirin sauyin yanayi, da kuma farfaɗo da wuraren da ibtila’in yanayi ya shafa.

A gefe guda, wasu ƙasashe masu arzikin man fetur da iskar gas sun kare haƙƙinsu na ci gaba da amfani da waɗannan albarkatu, lamarin da ke nuna wahalar cimma matsaya guda a tattaunawar.

WASANNI

9. SAKAMAKON WASANNIN NEMAN GURBIN SHIGA AFCON 2027

An kammala wasanni tara na neman gurbin shiga gasar cin kofin ƙasashen Afirka ta 2027 a ranar Alhamis, 12 ga Nuwamba, 2026.

Ga sakamakon wasannin da aka nuna:

Ghana| 2–0| Somalia
Ivory Coast| 2–1| Gambia
DR Congo| 3–1| Sierra Leone
Equatorial Guinea| 0–0| Zimbabwe
Madagascar| 1–1| Guinea-Bissau
Guinea| 2–1| Eritrea
Benin| 4–1| Central African Republic
Cameroon| 2–0| Namibia
Senegal| 4–1| Sudan

Senegal da Benin sun samu nasarori masu yawa a wasannin da suka buga, inda kowannensu ya ci ƙwallaye huɗu. Ghana, Ivory Coast, DR Congo, Guinea da Cameroon su ma sun samu nasara.

Equatorial Guinea da Zimbabwe, da kuma Madagascar da Guinea-Bissau, sun raba maki bayan sun tashi kunnen doki.

Lura: Sakamakon da ke cikin wannan jadawali shi ne wanda aka nuna a hotunan sakamakon wasanni da aka gabatar wa Alfijir Labarai.

ƘARSHEN RAHOTO

Wannan shi ne taƙaitaccen rahoton manyan labaran da suka shafi Najeriya, Kano, Afirka da duniya, tare da sakamakon wasanni na ranar Alhamis, 12 ga Nuwamba, 2026.

📢 KU BIBIYI ALFIJIR LABARAI

Ku kasance tare da Alfijir Labarai / Alfijir News domin samun sahihan labarai, rahotanni, bincike da muhimman bayanai daga Kano, Najeriya da duniya.

📩 TUNTUƁA DA HAƊIN GWIWA

WhatsApp: +234 0701 111 3809
KIRA: +234 803 207 7835

🌐 KAFAFEFENMU
X: https://twitter.com/Musabestseller?s=09
Facebook: https://www.facebook.com/profile.php?id=100089640289165
Threads: https://www.threads.net/@alfijirlabarai
YouTube: https://www.youtube.com/@BestsellerChannel12
Instagram: https://www.instagram.com/musa_bestseller?utm_source=qr&r=nametag

📲 WhatsApp Group:
https://chat.whatsapp.com/Ilj1iz8v3sa3nBfrCz9U6f

ALFIJIR LABARAI MEDIA SERVICES
Gaskiya • Kan Lokaci • Amintacce

© 2026 Alfijir Labarai Media Services

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *